Khai sai HS Code bị phạt thế nào? Mức xử phạt và rủi ro doanh nghiệp cần biết

Trong hoạt động xuất nhập khẩu, HS Code (mã số hàng hóa) là căn cứ quan trọng để xác định thuế suất, chính sách quản lý và thủ tục chuyên ngành. Tuy nhiên, không ít doanh nghiệp khai sai mã HS do nhầm lẫn, áp sai biểu thuế hoặc cố tình khai thấp để giảm thuế. Vậy khai sai HS Code bị phạt thế nào? Bài viết dưới đây sẽ giúp doanh nghiệp hiểu rõ mức xử phạt và cách phòng tránh rủi ro.

1. HS Code là gì và vì sao phải khai chính xác?

HS Code (Harmonized System Code) là mã phân loại hàng hóa theo Hệ thống hài hòa mô tả và mã hóa hàng hóa quốc tế.

Tại Việt Nam, việc phân loại hàng hóa và áp mã HS được thực hiện theo quy định của Tổng cục Hải quan. Mã HS quyết định:

• Thuế nhập khẩu, thuế xuất khẩu

• Thuế GTGT

• Thuế tiêu thụ đặc biệt (nếu có)

• Chính sách quản lý chuyên ngành (kiểm tra chất lượng, kiểm dịch, giấy phép…)

Khai sai HS Code có thể dẫn đến:

• Thiếu thuế hoặc thừa thuế

• Bị truy thu và phạt hành chính

• Bị đưa vào diện kiểm tra trọng điểm

2. Khai sai HS Code bị phạt như thế nào?

Mức xử phạt phụ thuộc vào tính chất vi phạm và hậu quả về thuế.

Trường hợp 1: Khai sai nhưng không làm thiếu số tiền thuế phải nộp

Nếu doanh nghiệp khai sai mã HS nhưng không làm thay đổi số thuế phải nộp, mức phạt thường là:

• Phạt cảnh cáo hoặc

• Phạt tiền theo mức vi phạm hành chính về khai sai nội dung tờ khai hải quan

Mức phạt cụ thể được áp dụng theo quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan.

Trường hợp 2: Khai sai dẫn đến thiếu số thuế phải nộp

Đây là trường hợp phổ biến và có mức xử phạt nặng hơn.

Doanh nghiệp có thể bị:

• Truy thu toàn bộ số thuế thiếu

• Phạt 20% số thuế thiếu

• Tính tiền chậm nộp 0,03%/ngày trên số tiền thuế chậm nộp

Nếu hành vi bị xác định là gian lận, trốn thuế có chủ đích, mức xử phạt có thể cao hơn, thậm chí bị xử lý hình sự theo quy định pháp luật.

Trường hợp 3: Khai sai do nhầm lẫn, tự phát hiện và khai bổ sung

Nếu doanh nghiệp chủ động phát hiện sai sót và khai bổ sung trước khi cơ quan hải quan kiểm tra, thì:

• Không bị xử phạt hành chính (trong nhiều trường hợp)

• Vẫn phải nộp đủ số thuế thiếu và tiền chậm nộp (nếu có)

Việc khai bổ sung đúng thời hạn sẽ giúp giảm đáng kể rủi ro pháp lý.

3. Hậu quả khi khai sai HS Code

Ngoài tiền phạt, doanh nghiệp còn có thể đối mặt với các rủi ro:

• Bị phân luồng đỏ nhiều hơn trong các lô hàng sau

• Tăng tỷ lệ kiểm tra thực tế hàng hóa

• Ảnh hưởng uy tín doanh nghiệp

• Bị kiểm tra sau thông quan

Đặc biệt với doanh nghiệp thường xuyên nhập khẩu qua các cảng lớn như Hải Phòng hoặc TP.HCM, việc bị đưa vào diện giám sát trọng điểm có thể làm tăng chi phí lưu kho, lưu bãi đáng kể.

4. Nguyên nhân doanh nghiệp thường khai sai HS Code

• Mô tả hàng hóa không đầy đủ

• Không cập nhật biểu thuế mới

• Áp mã theo kinh nghiệm cũ

• Phụ thuộc hoàn toàn vào nhà cung cấp nước ngoài

• Cố tình chọn mã có thuế suất thấp hơn

Lưu ý: Hải quan Việt Nam phân loại hàng hóa dựa trên bản chất, cấu tạo và công dụng thực tế của sản phẩm, không chỉ dựa vào tên gọi thương mại.

5. Cách hạn chế rủi ro khi khai HS Code

Để tránh bị xử phạt do khai sai HS Code, doanh nghiệp nên:

• Chuẩn bị tài liệu kỹ thuật chi tiết (catalog, thành phần, công dụng)

• Tra cứu biểu thuế cập nhật mới nhất

• Tham khảo ý kiến chuyên gia phân loại hàng hóa

• Đề nghị xác định trước mã HS nếu hàng hóa phức tạp

• Thực hiện khai bổ sung kịp thời khi phát hiện sai sót

Kết luận

Khai sai HS Code có thể khiến doanh nghiệp bị truy thu thuế, phạt 20% số thuế thiếu và tính tiền chậm nộp. Trong trường hợp nghiêm trọng, còn có nguy cơ bị xử lý về hành vi gian lận thuế.

Vì vậy, việc phân loại chính xác mã HS ngay từ đầu là yếu tố quan trọng giúp doanh nghiệp xuất nhập khẩu giảm thiểu rủi ro pháp lý và tối ưu chi phí. Nếu chưa chắc chắn về mã số hàng hóa, doanh nghiệp nên tham vấn chuyên gia hoặc cơ quan hải quan trước khi mở tờ khai.

Xem thêm:

Hải quan Khu vực VI tăng cường kiểm soát vi phạm 

Phân biệt thông quan, giải phóng hàng, thông quan có điều kiện trong thủ tục hải quan