QUY ĐỊNH VỀ TRUY XUẤT NGUỒN GỐC HÀNG HÓA NHẬP KHẨU DOANH NGHIỆP CẦN BIẾT
Trong hoạt động nhập khẩu, doanh nghiệp không chỉ quan tâm đến thủ tục hải quan.
Nguồn gốc và thông tin của hàng hóa cũng ngày càng được chú trọng.
Đặc biệt, truy xuất nguồn gốc giúp doanh nghiệp kiểm soát hàng hóa tốt hơn.
Thông tin này còn hỗ trợ kiểm tra chất lượng và xử lý khi có vấn đề.
Vậy truy xuất nguồn gốc hàng hóa nhập khẩu là gì?
Hàng nhập khẩu nào cần thực hiện truy xuất nguồn gốc?
Doanh nghiệp cần lưu giữ những thông tin nào?
Hãy cùng VietCert tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.
Truy xuất nguồn gốc là khả năng theo dõi và nhận diện hàng hóa.
Thông tin có thể được theo dõi qua từng công đoạn trong chuỗi cung ứng.
Các công đoạn có thể gồm:
Nói đơn giản, truy xuất nguồn gốc giúp doanh nghiệp trả lời:
Hàng hóa được sản xuất ở đâu?
Do doanh nghiệp nào sản xuất?
Được nhập khẩu từ đâu?
Thuộc lô hàng nào?
Đã được phân phối đến đâu?
Đây là cơ sở quan trọng để kiểm soát chất lượng hàng hóa.
Đây là vấn đề nhiều doanh nghiệp thường hiểu chưa chính xác.
Không phải mọi hàng hóa nhập khẩu đều có cùng một yêu cầu truy xuất nguồn gốc.
Yêu cầu có thể phụ thuộc vào:
Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa số 78/2025/QH15 có hiệu lực từ 01/01/2026.
Do đó, doanh nghiệp cần xem xét quy định áp dụng cho từng nhóm hàng.
Không nên áp dụng một yêu cầu chung cho tất cả sản phẩm nhập khẩu.
Quản lý chất lượng hàng hóa nhập khẩu được điều chỉnh bởi pháp luật về chất lượng sản phẩm, hàng hóa.
Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa quy định trách nhiệm của người nhập khẩu.
Trong đó có trách nhiệm bảo đảm chất lượng và thông tin trung thực về hàng hóa.
Luật cũng quy định việc quản lý chất lượng hàng hóa nhập khẩu.
Bên cạnh đó, các bộ quản lý chuyên ngành có thể ban hành quy định riêng.
Ví dụ, Bộ Công Thương đã ban hành Thông tư 31/2026/TT-BCT.
Thông tư quy định về truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa thuộc phạm vi quản lý.
Thông tư có hiệu lực từ 01/07/2026.
Đối với thực phẩm thuộc phạm vi quản lý của Bộ Công Thương, có Thông tư 11/2026/TT-BCT.
Thông tư này quy định riêng về truy xuất nguồn gốc thực phẩm.
Thông tư có hiệu lực từ 16/04/2026.
Như vậy, doanh nghiệp cần xác định đúng cơ quan quản lý trước khi thực hiện.
Truy xuất nguồn gốc mang lại nhiều lợi ích cho doanh nghiệp.
Doanh nghiệp có thể xác định nhà sản xuất.
Đồng thời, doanh nghiệp có thể kiểm tra thông tin lô hàng.
Điều này giúp hạn chế rủi ro hàng hóa không rõ nguồn gốc.
Thông tin truy xuất giúp doanh nghiệp theo dõi sản phẩm.
Doanh nghiệp có thể đối chiếu với chứng từ và hồ sơ liên quan.
Nếu phát hiện vấn đề, doanh nghiệp có thể xác định lô hàng liên quan.
Từ đó, việc khoanh vùng và xử lý sẽ thuận lợi hơn.
Thông tin rõ ràng giúp tăng niềm tin của khách hàng.
Đây cũng là yếu tố quan trọng với các doanh nghiệp bán lẻ.
Thông tin truy xuất sẽ phụ thuộc từng ngành hàng.
Tuy nhiên, doanh nghiệp thường cần quản lý các nhóm thông tin cơ bản.
Có thể gồm:
Có thể gồm:
Đây là nhóm thông tin rất quan trọng.
Có thể bao gồm:
Doanh nghiệp có thể quản lý:
Các trường thông tin cụ thể cần được xác định theo ngành hàng.
Thực phẩm là một nhóm hàng được chú trọng về truy xuất nguồn gốc.
Luật An toàn thực phẩm có quy định về truy xuất nguồn gốc.
Việc truy xuất có thể được thực hiện khi cơ quan có thẩm quyền yêu cầu.
Trường hợp doanh nghiệp phát hiện thực phẩm không bảo đảm an toàn cũng có thể phát sinh yêu cầu.
Với thực phẩm nhập khẩu, doanh nghiệp nên lưu trữ thông tin từ nhà cung cấp.
Các thông tin quan trọng có thể gồm:
Đặc biệt, doanh nghiệp cần bảo đảm thông tin giữa các hồ sơ không bị sai lệch.
Hiện nay, mã QR được sử dụng ngày càng phổ biến.
Doanh nghiệp có thể sử dụng QR để liên kết đến thông tin sản phẩm.
Ví dụ, người dùng có thể quét mã để xem:
Tên sản phẩm → Nhà sản xuất → Số lô → Ngày sản xuất → Thông tin phân phối.
Tuy nhiên, có mã QR không đồng nghĩa với việc hàng hóa đã đáp ứng mọi yêu cầu pháp lý về truy xuất nguồn gốc.
Doanh nghiệp vẫn phải xác định nội dung cần quản lý.
Thông tin cũng cần bảo đảm tính chính xác và có khả năng kiểm tra.
Không giống nhau.
Đây là hai khái niệm doanh nghiệp nhập khẩu cần phân biệt.
Xuất xứ liên quan đến quốc gia hoặc vùng lãnh thổ nơi hàng hóa được sản xuất.
Xuất xứ thường được thể hiện qua chứng từ hoặc quy định về xuất xứ.
Truy xuất nguồn gốc rộng hơn.
Nó giúp theo dõi hành trình của hàng hóa trong chuỗi cung ứng.
Có thể hiểu đơn giản:
Xuất xứ trả lời: “Hàng hóa có nguồn gốc từ đâu?”
Truy xuất nguồn gốc trả lời: “Hàng hóa đã đi qua những công đoạn nào?”
Doanh nghiệp không nên sử dụng hai khái niệm này thay thế cho nhau.
Tùy từng ngành hàng, doanh nghiệp có thể cần lưu nhiều loại tài liệu.
Một số hồ sơ thường gặp gồm:
Các tài liệu này giúp doanh nghiệp xây dựng chuỗi thông tin cho sản phẩm.
Đặc biệt, thông tin giữa các chứng từ cần được kiểm tra.
Doanh nghiệp có thể xây dựng quy trình quản lý theo từng bước.
Trước tiên, cần xác định chính xác sản phẩm nhập khẩu.
Sau đó kiểm tra cơ quan quản lý chuyên ngành.
Kiểm tra sản phẩm có yêu cầu truy xuất riêng hay không.
Đồng thời kiểm tra các tiêu chuẩn và quy định liên quan.
Doanh nghiệp nên yêu cầu nhà cung cấp cung cấp thông tin đầy đủ.
Đặc biệt là thông tin về sản phẩm và lô hàng.
Doanh nghiệp có thể sử dụng mã sản phẩm hoặc mã lô.
Mã cần được quản lý thống nhất trong hệ thống.
Thông tin cần được lưu trữ có hệ thống.
Doanh nghiệp nên dễ dàng tìm lại thông tin khi cần.
Doanh nghiệp nên kiểm tra tính chính xác của dữ liệu.
Việc này giúp hạn chế sai lệch giữa hàng thực tế và hồ sơ.
Doanh nghiệp chỉ lưu hóa đơn mua hàng.
Tuy nhiên, thông tin nhà sản xuất lại không đầy đủ.
Nhiều sản phẩm được nhập theo nhiều lô khác nhau.
Nếu không phân biệt số lô, việc truy xuất sẽ khó khăn.
Tên sản phẩm trên nhãn khác với hồ sơ.
Số lô cũng có thể không khớp với chứng từ.
Một số doanh nghiệp chỉ lưu chứng từ hải quan.
Trong khi đó, nhiều tài liệu khác cũng có giá trị đối chiếu.
Đây là cách quản lý khá bị động.
Doanh nghiệp nên xây dựng hệ thống từ đầu.
Bộ Khoa học và Công nghệ đã công bố nhiều tiêu chuẩn quốc gia liên quan đến truy xuất nguồn gốc.
Năm 2024, có các tiêu chuẩn như:
Các tiêu chuẩn này cung cấp cơ sở kỹ thuật cho việc xây dựng hệ thống truy xuất.
Doanh nghiệp cần xem xét tiêu chuẩn phù hợp với sản phẩm.
Truy xuất nguồn gốc ngày càng quan trọng trong hoạt động nhập khẩu.
Tuy nhiên, yêu cầu không giống nhau đối với mọi sản phẩm.
Doanh nghiệp cần xác định đúng ngành hàng trước khi chuẩn bị hồ sơ.
VietCert có thể hỗ trợ doanh nghiệp rà soát thông tin sản phẩm.
Đồng thời, doanh nghiệp có thể được tư vấn về hồ sơ và yêu cầu liên quan.
Việc chuẩn bị sớm giúp doanh nghiệp:
Truy xuất nguồn gốc giúp doanh nghiệp kiểm soát hành trình của hàng hóa.
Đối với hàng nhập khẩu, yêu cầu truy xuất phụ thuộc từng nhóm sản phẩm.
Doanh nghiệp không nên áp dụng một quy trình chung cho mọi mặt hàng.
Đặc biệt, năm 2026 có nhiều quy định mới về truy xuất nguồn gốc.
Doanh nghiệp cần theo dõi quy định của cơ quan quản lý chuyên ngành.
Việc chuẩn bị thông tin từ khi nhập khẩu sẽ giúp doanh nghiệp chủ động hơn.
Bạn đang nhập khẩu hàng hóa và chưa rõ yêu cầu truy xuất?
Hãy liên hệ VietCert để được tư vấn theo từng mặt hàng.
ĐỌC THÊM:
PHYTOSANITARY CERTIFICATE LÀ GÌ? KHI NÀO CẦN GIẤY CHỨNG NHẬN KIỂM DỊCH THỰC VẬT? Trong…
Điểm khác nhau giữa tự công bố và công bố hợp quy: Doanh nghiệp cần…
Hồ sơ pháp lý cần có khi nhập khẩu hàng hóa? Doanh nghiệp cần chuẩn…
TDS hay MSDS? Đừng nhầm lẫn! Phân biệt TDS và MSDS trong hồ sơ mỹ…
TDS Có Bắt Buộc Khi Làm Hồ Sơ Công Bố Mỹ Phẩm Không? TDS có…
Quy định ghi nhãn hàng hóa nhập khẩu mới nhất: Doanh nghiệp cần lưu ý…