PHÂN LUỒNG HẢI QUAN XANH – VÀNG – ĐỎ LÀ GÌ? DOANH NGHIỆP NHẬP KHẨU CẦN BIẾT ĐỂ THÔNG QUAN NHANH

Trong hoạt động xuất nhập khẩu, thời gian thông quan luôn là yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí logistics, tiến độ giao hàng và hiệu quả kinh doanh. Tuy nhiên, không phải mọi lô hàng đều được xử lý theo cùng một quy trình.

Sau khi doanh nghiệp khai báo hải quan điện tử, hệ thống quản lý rủi ro của Hải quan Việt Nam sẽ tự động phân luồng xanh, luồng vàng hoặc luồng đỏ đối với từng tờ khai. Mỗi luồng sẽ có mức độ kiểm tra khác nhau, từ đó quyết định hàng hóa có được thông quan ngay hay phải kiểm tra hồ sơ, kiểm tra thực tế.

Vậy phân luồng hải quan là gì? Doanh nghiệp cần làm gì để hạn chế rơi vào luồng đỏ? Hãy cùng VietCert tìm hiểu trong bài viết dưới đây.

Phân luồng hải quan là gì?

Phân luồng hải quan là quá trình cơ quan Hải quan sử dụng hệ thống quản lý rủi ro để đánh giá mức độ rủi ro của từng lô hàng sau khi doanh nghiệp khai báo tờ khai điện tử.

Dựa trên nhiều tiêu chí khác nhau như:

• Loại hàng hóa
• Mã HS
• Quốc gia xuất khẩu
• Lịch sử tuân thủ của doanh nghiệp
• Chính sách quản lý chuyên ngành
• Mức độ rủi ro của mặt hàng

hệ thống sẽ tự động đưa ra kết quả phân luồng nhằm quyết định mức độ kiểm tra đối với lô hàng.

Việc phân luồng giúp cơ quan Hải quan vừa tạo thuận lợi cho doanh nghiệp tuân thủ tốt, vừa tăng cường kiểm soát đối với các lô hàng có nguy cơ vi phạm.

Mục đích của việc phân luồng hải quan

Hệ thống phân luồng được xây dựng nhằm cân bằng giữa tạo thuận lợi thương mại và quản lý nhà nước.

Một số mục tiêu chính gồm:

• Rút ngắn thời gian thông quan.
• Giảm ùn tắc tại cảng.
• Kiểm soát hàng hóa có nguy cơ gian lận.
• Ngăn chặn buôn lậu và gian lận thương mại.
• Hỗ trợ doanh nghiệp chấp hành tốt pháp luật được thông quan nhanh hơn.

Đây cũng là xu hướng quản lý hiện đại đang được nhiều quốc gia áp dụng trong hoạt động hải quan điện tử.

Phân luồng hải quan xanh – vàng – đỏ là gì?

1. Luồng xanh

Luồng xanh là mức kiểm tra thấp nhất.

Đối với các tờ khai được phân vào luồng xanh, doanh nghiệp thường không phải xuất trình hồ sơ giấy và không phải kiểm tra thực tế hàng hóa. Nếu hoàn thành đầy đủ nghĩa vụ thuế (nếu có), hệ thống sẽ cho phép thông quan ngay.

Ưu điểm

• Thông quan nhanh.
• Tiết kiệm chi phí lưu kho, lưu container.
• Giảm thời gian giao hàng.
• Hạn chế phát sinh chi phí logistics.

Đây là kết quả mà hầu hết doanh nghiệp đều mong muốn.

2. Luồng vàng

Đối với luồng vàng, Hải quan sẽ tiến hành kiểm tra hồ sơ nhưng chưa kiểm tra thực tế hàng hóa.

Doanh nghiệp cần cung cấp đầy đủ các chứng từ như:

• Hợp đồng thương mại
• Invoice
• Packing List
• Bill of Lading/AWB
• C/O (nếu có)
• Catalogue
• Chứng nhận hợp quy
• Hồ sơ kiểm tra chuyên ngành
• Các giấy phép nhập khẩu liên quan

Nếu hồ sơ hợp lệ, hàng hóa sẽ được thông quan.

Ngược lại, nếu phát hiện dấu hiệu bất thường hoặc hồ sơ chưa đầy đủ, doanh nghiệp có thể bị chuyển sang kiểm tra thực tế.

3. Luồng đỏ

Luồng đỏ là mức kiểm tra nghiêm ngặt nhất.

Ngoài việc kiểm tra hồ sơ, cơ quan Hải quan sẽ kiểm tra thực tế hàng hóa.

Tùy từng trường hợp, tỷ lệ kiểm tra có thể là:

• Kiểm tra một phần lô hàng.
• Kiểm tra theo xác suất.
• Kiểm tra toàn bộ container.

Việc kiểm tra có thể bao gồm:

• Chủng loại hàng hóa.
• Số lượng.
• Quy cách.
• Nhãn hàng hóa.
• Mã HS.
• Xuất xứ.
• Điều kiện bảo quản.
• Chất lượng sản phẩm.

Do đó, thời gian thông quan thường kéo dài hơn so với luồng xanh hoặc luồng vàng.

Những yếu tố ảnh hưởng đến kết quả phân luồng

 

Không phải mọi doanh nghiệp đều nhận cùng một kết quả phân luồng. Hệ thống quản lý rủi ro sẽ đánh giá dựa trên nhiều yếu tố.

Một số tiêu chí phổ biến gồm:

Lịch sử tuân thủ của doanh nghiệp

Doanh nghiệp có lịch sử khai báo chính xác, nộp thuế đầy đủ và ít vi phạm thường được đánh giá có mức độ rủi ro thấp hơn.

Mặt hàng nhập khẩu

Một số nhóm hàng thuộc diện quản lý chuyên ngành hoặc có nguy cơ gian lận cao thường có tỷ lệ kiểm tra lớn hơn, chẳng hạn:

• Mỹ phẩm
• Thực phẩm
• Thiết bị y tế
• Hóa chất
• Máy móc đã qua sử dụng
• Thiết bị điện

Khai báo mã HS

Sai mã HS là một trong những nguyên nhân phổ biến khiến doanh nghiệp bị kiểm tra hồ sơ hoặc kiểm hóa.

Việc áp sai mã HS có thể làm thay đổi:

• Thuế nhập khẩu
• Chính sách quản lý
• Hồ sơ chuyên ngành
• Thuế VAT

Hồ sơ không đầy đủ

Nếu chứng từ có sự khác biệt hoặc thiếu thông tin giữa Invoice, Packing List, C/O và tờ khai hải quan, doanh nghiệp dễ bị yêu cầu giải trình hoặc kiểm tra bổ sung.

Chính sách quản lý chuyên ngành

Những mặt hàng cần:

• Công bố mỹ phẩm
• Hợp quy
• Kiểm dịch
• Kiểm tra chất lượng
• Kiểm tra an toàn thực phẩm

thường được hệ thống đánh giá kỹ hơn trước khi thông quan.

Làm sao để tăng khả năng được phân luồng xanh?

Mặc dù doanh nghiệp không thể chủ động lựa chọn luồng hải quan, nhưng hoàn toàn có thể giảm rủi ro bằng cách chuẩn bị hồ sơ đầy đủ và tuân thủ đúng quy định.

Một số giải pháp hiệu quả gồm:

• Khai báo đúng mã HS.
• Chuẩn bị đầy đủ chứng từ nhập khẩu.
• Thực hiện công bố, hợp quy và kiểm tra chuyên ngành trước khi mở tờ khai (nếu thuộc diện bắt buộc).
• Ghi nhãn hàng hóa đúng quy định.
• Nộp thuế đúng thời hạn.
• Duy trì lịch sử tuân thủ tốt với cơ quan Hải quan.
• Phối hợp với đơn vị tư vấn có kinh nghiệm để rà soát hồ sơ trước khi nhập khẩu.

Việc chuẩn bị kỹ ngay từ đầu sẽ giúp doanh nghiệp hạn chế phát sinh chi phí lưu kho, lưu bãi và tránh kéo dài thời gian giao hàng.

VietCert đồng hành cùng doanh nghiệp trong quá trình nhập khẩu

Đối với nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là đơn vị mới tham gia hoạt động xuất nhập khẩu, việc chuẩn bị hồ sơ chuyên ngành thường gặp không ít khó khăn.

VietCert cung cấp dịch vụ tư vấn và hỗ trợ doanh nghiệp trong các lĩnh vực:

• Công bố mỹ phẩm.
• Chứng nhận hợp quy.
• Kiểm tra chất lượng hàng nhập khẩu.
• Kiểm dịch hàng hóa.
• Tư vấn hồ sơ xuất nhập khẩu.
• Hỗ trợ chứng nhận C/O, C/Q và các chứng từ liên quan.
• Tư vấn tiêu chuẩn quốc tế và các yêu cầu của thị trường xuất khẩu.

Đội ngũ chuyên gia của VietCert sẽ hỗ trợ doanh nghiệp chuẩn bị hồ sơ đúng quy định, hạn chế rủi ro phát sinh và góp phần rút ngắn thời gian thông quan.

Kết luận

Phân luồng hải quan xanh – vàng – đỏ là cơ chế quản lý rủi ro quan trọng trong hoạt động xuất nhập khẩu. Việc hiểu rõ ý nghĩa của từng luồng giúp doanh nghiệp chủ động chuẩn bị hồ sơ, tuân thủ đúng quy định và hạn chế các chi phí phát sinh trong quá trình thông quan.

Để nâng cao khả năng được phân luồng thuận lợi, doanh nghiệp cần xây dựng lịch sử tuân thủ tốt, khai báo chính xác và hoàn thiện đầy đủ các thủ tục chuyên ngành trước khi nhập khẩu.

Nếu cần tư vấn về công bố sản phẩm, chứng nhận hợp quy, kiểm dịch hoặc các thủ tục liên quan đến hàng hóa xuất nhập khẩu, VietCert luôn sẵn sàng đồng hành cùng doanh nghiệp trong suốt quá trình thực hiện.

Tham khảo:

Gửi hỏa tốc tài liệu và hàng hóa toàn quốc

Quy định về truy xuất nguồn gốc hàng hóa nhập khẩu