Hàng nhập khẩu nào bắt buộc kiểm tra chất lượng? Doanh nghiệp cần biết để tránh chậm thông quan

Hoạt động nhập khẩu hàng hóa vào Việt Nam ngày càng phát triển, kéo theo yêu cầu quản lý chặt chẽ hơn đối với chất lượng sản phẩm. Đối với nhiều nhóm hàng, doanh nghiệp không chỉ thực hiện thủ tục hải quan mà còn phải kiểm tra chất lượng trước khi được phép lưu thông trên thị trường.

Không ít doanh nghiệp, đặc biệt là các đơn vị mới tham gia lĩnh vực xuất nhập khẩu, thường nhầm lẫn giữa kiểm tra chất lượng, kiểm định, chứng nhận hợp quy và công bố sản phẩm. Việc chưa xác định đúng yêu cầu đối với từng mặt hàng có thể khiến lô hàng bị chậm thông quan, phát sinh chi phí lưu kho, lưu bãi và ảnh hưởng đến kế hoạch kinh doanh.

Vậy những hàng hóa nào bắt buộc phải kiểm tra chất lượng khi nhập khẩu? Doanh nghiệp cần chuẩn bị những gì để quá trình nhập khẩu diễn ra thuận lợi? Hãy cùng VietCert tìm hiểu trong bài viết dưới đây.

Kiểm tra chất lượng hàng nhập khẩu là gì?

Kiểm tra chất lượng hàng nhập khẩu là quá trình cơ quan nhà nước hoặc tổ chức được chỉ định đánh giá sự phù hợp của hàng hóa với các quy chuẩn kỹ thuật, tiêu chuẩn hoặc yêu cầu quản lý chuyên ngành trước khi sản phẩm được lưu thông tại Việt Nam.

Mục đích của hoạt động này là:

• Bảo đảm an toàn cho người tiêu dùng.
• Kiểm soát chất lượng hàng hóa nhập khẩu.
• Bảo vệ môi trường.
• Hạn chế hàng hóa không đạt yêu cầu lưu thông trên thị trường.
• Đảm bảo tuân thủ các quy định pháp luật.

Không phải tất cả hàng hóa nhập khẩu đều phải kiểm tra chất lượng. Việc áp dụng phụ thuộc vào từng nhóm sản phẩm và quy định của bộ quản lý chuyên ngành.

Vì sao phải kiểm tra chất lượng hàng nhập khẩu?

Việc kiểm tra chất lượng mang lại nhiều lợi ích cho cả cơ quan quản lý và doanh nghiệp.

Đối với cơ quan quản lý, đây là công cụ kiểm soát chất lượng hàng hóa trước khi đưa ra thị trường.

Đối với doanh nghiệp, việc thực hiện đúng quy định sẽ giúp:

• Hoàn tất thủ tục thông quan nhanh hơn.
• Hạn chế rủi ro bị xử phạt.
• Nâng cao uy tín với khách hàng.
• Đảm bảo sản phẩm đáp ứng yêu cầu kỹ thuật.
• Thuận lợi trong quá trình phân phối và kinh doanh.

Những nhóm hàng nhập khẩu bắt buộc kiểm tra chất lượng

Tùy theo từng thời kỳ và quy định của bộ quản lý chuyên ngành, danh mục hàng hóa phải kiểm tra chất lượng có thể được cập nhật. Tuy nhiên, một số nhóm hàng phổ biến thường thuộc diện quản lý gồm:

1. Thiết bị điện và điện tử

Đây là nhóm hàng có nguy cơ ảnh hưởng đến an toàn của người sử dụng nên thường thuộc diện quản lý.

Ví dụ:

• Ổ cắm điện.
• Phích cắm.
• Dây điện.
• Thiết bị chiếu sáng.
• Quạt điện.
• Máy sấy tóc.
• Nồi cơm điện.
• Bình đun siêu tốc.

Một số sản phẩm còn phải thực hiện chứng nhận hợp quy theo quy chuẩn kỹ thuật tương ứng.

2. Thiết bị điện gia dụng

Các thiết bị sử dụng trong gia đình có liên quan đến điện năng thường phải đáp ứng các yêu cầu về chất lượng và an toàn.

Ví dụ:

• Máy giặt.
• Tủ lạnh.
• Điều hòa.
• Lò vi sóng.
• Máy hút bụi.

Doanh nghiệp cần xác định sản phẩm có thuộc danh mục quản lý hay không trước khi nhập khẩu.

3. Đồ chơi trẻ em

Đồ chơi trẻ em là nhóm hàng được kiểm soát nghiêm ngặt nhằm bảo đảm an toàn cho trẻ.

Việc kiểm tra thường tập trung vào:

• Thành phần hóa học.
• Độ bền cơ học.
• Khả năng gây cháy.
• Cạnh sắc, góc nhọn.
• Hàm lượng kim loại nặng.

Đây cũng là nhóm hàng thường phải thực hiện chứng nhận hợp quy trước khi lưu thông.

4. Vật liệu xây dựng

Một số sản phẩm vật liệu xây dựng thuộc diện quản lý chất lượng nhằm bảo đảm an toàn trong quá trình sử dụng.

Ví dụ:

• Xi măng.
• Thép xây dựng.
• Kính xây dựng.
• Gạch ốp lát.
• Ống nhựa.
• Thiết bị vệ sinh.

5. Thiết bị bảo hộ lao động

Các sản phẩm như:

• Mũ bảo hộ.
• Găng tay bảo hộ.
• Kính bảo hộ.
• Giày bảo hộ.

Có thể thuộc diện phải đánh giá sự phù hợp trước khi lưu hành.

6. Thiết bị viễn thông và công nghệ thông tin

Một số thiết bị điện tử và viễn thông phải đáp ứng các quy chuẩn về:

• Tương thích điện từ.
• An toàn điện.
• Tần số vô tuyến.
• Chất lượng truyền dẫn.

Doanh nghiệp cần kiểm tra quy định của cơ quan quản lý trước khi nhập khẩu.

7. Thang máy và thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn

Các sản phẩm có yêu cầu cao về an toàn kỹ thuật thường phải kiểm tra chất lượng trước khi đưa vào sử dụng.

Ví dụ:

• Thang máy.
• Thiết bị nâng.
• Nồi hơi.
• Bình chịu áp lực.

Hàng hóa nào thường không thuộc diện kiểm tra chất lượng?

Nhiều mặt hàng thông thường sẽ không phải thực hiện thủ tục kiểm tra chất lượng khi nhập khẩu, chẳng hạn:

• Quần áo.
• Giày dép.
• Đồ gia dụng thông thường.
• Văn phòng phẩm.
• Đồ trang trí.
• Một số sản phẩm tiêu dùng không thuộc danh mục quản lý chuyên ngành.

Tuy nhiên, doanh nghiệp vẫn cần kiểm tra chính xác mã HS và quy định hiện hành để tránh nhầm lẫn.

Quy trình kiểm tra chất lượng hàng nhập khẩu

Tùy từng nhóm hàng và cơ quan quản lý, quy trình có thể khác nhau. Tuy nhiên, nhìn chung sẽ gồm các bước sau:

Bước 1. Xác định sản phẩm có thuộc diện kiểm tra hay không

Doanh nghiệp cần xác định:

• Mã HS.
• Danh mục quản lý chuyên ngành.
• Quy chuẩn kỹ thuật áp dụng.

Đây là bước quan trọng giúp lựa chọn đúng thủ tục.

Bước 2. Chuẩn bị hồ sơ

Thông thường hồ sơ bao gồm:

• Tờ khai hải quan.
• Invoice.
• Packing List.
• Catalogue.
• Thông số kỹ thuật.
• Giấy đăng ký kiểm tra chất lượng.
• Các tài liệu khác theo yêu cầu.

Bước 3. Đăng ký kiểm tra chất lượng

Doanh nghiệp nộp hồ sơ đến cơ quan quản lý hoặc tổ chức được chỉ định.

Trong một số trường hợp, sản phẩm sẽ được lấy mẫu để thử nghiệm.

Bước 4. Đánh giá kết quả

Cơ quan có thẩm quyền xem xét hồ sơ và kết quả thử nghiệm.

Nếu đạt yêu cầu, doanh nghiệp sẽ được xác nhận hoàn thành thủ tục kiểm tra chất lượng.

Bước 5. Hoàn tất thủ tục thông quan

Sau khi đáp ứng đầy đủ yêu cầu, doanh nghiệp tiếp tục thực hiện các thủ tục còn lại để đưa hàng hóa vào lưu thông.

Những sai lầm doanh nghiệp thường gặp

Trong quá trình tư vấn, VietCert nhận thấy nhiều doanh nghiệp gặp phải các lỗi như:

• Khai sai mã HS dẫn đến xác định sai thủ tục.
• Không kiểm tra danh mục hàng hóa phải quản lý chuyên ngành.
• Chuẩn bị thiếu hồ sơ kỹ thuật.
• Chỉ bắt đầu thực hiện kiểm tra khi hàng đã về cảng.
• Nhầm lẫn giữa kiểm tra chất lượng và chứng nhận hợp quy.
• Không cập nhật quy định mới của cơ quan quản lý.

Những sai sót này có thể khiến doanh nghiệp mất nhiều thời gian và phát sinh chi phí ngoài kế hoạch.

Làm thế nào để hạn chế rủi ro khi nhập khẩu?

Để quá trình nhập khẩu diễn ra thuận lợi, doanh nghiệp nên:

• Xác định đúng mã HS của sản phẩm.
• Kiểm tra xem hàng hóa có thuộc diện quản lý chuyên ngành hay không.
• Chuẩn bị đầy đủ hồ sơ kỹ thuật từ nhà sản xuất.
• Rà soát quy chuẩn kỹ thuật áp dụng.
• Chủ động thực hiện thủ tục trước khi hàng cập cảng.
• Làm việc với đơn vị tư vấn có kinh nghiệm để được hướng dẫn phù hợp.

Việc chuẩn bị ngay từ đầu sẽ giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian và hạn chế các khoản chi phí phát sinh.

Kết luận

Kiểm tra chất lượng là yêu cầu bắt buộc đối với nhiều nhóm hàng nhập khẩu nhằm bảo đảm sản phẩm đáp ứng các quy chuẩn kỹ thuật và yêu cầu quản lý của Nhà nước. Tuy nhiên, không phải mọi mặt hàng đều thuộc diện kiểm tra.

Doanh nghiệp cần xác định đúng mã HS, rà soát danh mục quản lý chuyên ngành và chuẩn bị hồ sơ đầy đủ trước khi hàng về cảng. Điều này không chỉ giúp quá trình thông quan diễn ra thuận lợi mà còn hạn chế các chi phí phát sinh do chậm trễ hoặc phải bổ sung hồ sơ.

Nếu doanh nghiệp đang cần tư vấn về kiểm tra chất lượng hàng nhập khẩu, chứng nhận hợp quy, hợp chuẩn hoặc các thủ tục quản lý chuyên ngành, VietCert luôn sẵn sàng đồng hành với giải pháp nhanh chóng, chuyên nghiệp và phù hợp với từng loại hàng hóa.

Đọc thêm:

Dịch vụ kiểm tra chất lượng đồ chơi trẻ em nhập khẩu uy tín, nhanh chóng 

Quy định đối với phân bón và thuốc bảo vệ thực vật mới nhất