Chứng nhận hợp quy cho thiết bị IoT: Doanh nghiệp cần biết gì?

Thiết bị IoT đang được ứng dụng ngày càng phổ biến tại Việt Nam.

Các sản phẩm này xuất hiện trong nhiều lĩnh vực khác nhau.

Ví dụ như nhà thông minh, sản xuất và nông nghiệp.

Thiết bị IoT cũng được sử dụng trong giao thông và logistics.

Tuy nhiên, không phải thiết bị IoT nào cũng được tự do lưu thông.

Một số sản phẩm thuộc nhóm hàng hóa có khả năng gây mất an toàn.

Các sản phẩm này có thể phải thực hiện chứng nhận hợp quy.

Vậy chứng nhận hợp quy cho thiết bị IoT là gì?

Thiết bị IoT nào phải chứng nhận hợp quy?

Doanh nghiệp cần chuẩn bị những hồ sơ nào?

Thiết bị IoT là gì?

IoT là viết tắt của Internet of Things.

Đây là các thiết bị có khả năng kết nối và trao đổi dữ liệu.

Thiết bị có thể kết nối thông qua nhiều công nghệ khác nhau.

Một số công nghệ phổ biến gồm:

• Wi-Fi.
• Bluetooth.
• Zigbee.
• NB-IoT.
• LTE-M.
• LoRa.
• 4G.
• 5G.

Tùy thiết kế, thiết bị có thể sử dụng một hoặc nhiều công nghệ.

Ví dụ gồm camera, cảm biến và thiết bị định vị.

Ngoài ra còn có đồng hồ thông minh và thiết bị nhà thông minh.

Chứng nhận hợp quy cho thiết bị IoT là gì?

Chứng nhận hợp quy là hoạt động đánh giá sự phù hợp.

Hoạt động này được thực hiện theo quy chuẩn kỹ thuật tương ứng.

Theo Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật, chứng nhận hợp quy bắt buộc áp dụng cho sản phẩm thuộc đối tượng của quy chuẩn kỹ thuật tương ứng.

Vì vậy, doanh nghiệp không thể chỉ dựa vào tên gọi “thiết bị IoT”.

Cần xác định chính xác chức năng và công nghệ của sản phẩm.

Từ đó mới xác định được quy chuẩn áp dụng.

Thiết bị IoT có bắt buộc chứng nhận hợp quy không?

Không phải tất cả thiết bị IoT đều bắt buộc chứng nhận hợp quy.

Yêu cầu phụ thuộc vào từng loại sản phẩm.

Đặc biệt, cần kiểm tra sản phẩm có thuộc danh mục quản lý hay không.

Thông tư 02/2024/TT-BTTTT quy định danh mục sản phẩm nhóm 2.

Danh mục này gồm sản phẩm chuyên ngành công nghệ thông tin và truyền thông.

Một số sản phẩm bắt buộc chứng nhận và công bố hợp quy.

Một số sản phẩm khác chỉ bắt buộc công bố hợp quy.

Do đó, doanh nghiệp cần kiểm tra từng sản phẩm cụ thể.

Những thiết bị IoT nào có thể phải chứng nhận?

Thiết bị IoT có chức năng vô tuyến cần được kiểm tra kỹ.

Đặc biệt là các thiết bị sử dụng mạng di động.

Ví dụ gồm thiết bị sử dụng NB-IoT hoặc LTE-M.

Một số thiết bị đầu cuối IoT cũng có quy chuẩn riêng.

Bộ Thông tin và Truyền thông đã ban hành QCVN cho thiết bị đầu cuối NB-IoT.

Quy chuẩn này được ban hành tại Thông tư 17/2022/TT-BTTTT.

Ngoài ra, thiết bị truy nhập vô tuyến cũng có thể thuộc diện quản lý.

Ví dụ là thiết bị sử dụng băng tần 5 GHz.

QCVN 65:2021/BTTTT quy định yêu cầu đối với nhóm thiết bị này.

Vì vậy, cần xác định công nghệ trước khi làm hồ sơ.

Vì sao thiết bị IoT phải kiểm tra hợp quy?

Thiết bị IoT thường sử dụng kết nối vô tuyến.

Thiết bị có thể phát hoặc thu tín hiệu vô tuyến.

Nếu thiết bị không đáp ứng yêu cầu kỹ thuật, có thể gây nhiễu.

Một số thiết bị còn liên quan đến an toàn điện.

Do đó, sản phẩm cần đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật tương ứng.

Các quy chuẩn có thể quy định về:

• Tần số hoạt động.
• Công suất phát.
• Khả năng tương thích điện từ.
• An toàn điện.
• Hiệu suất sử dụng phổ tần.
• Yêu cầu kỹ thuật vô tuyến.
• Điều kiện môi trường.

Tùy sản phẩm, doanh nghiệp có thể phải áp dụng nhiều quy chuẩn.

Trường hợp sản phẩm tích hợp nhiều chức năng cần kiểm tra đầy đủ.

Quy định hiện hành cũng yêu cầu áp dụng các quy chuẩn tương ứng khi sản phẩm nhóm 2 tích hợp chức năng của sản phẩm khác thuộc danh mục quản lý.

Một thiết bị IoT có thể phải áp dụng nhiều QCVN không?

Có.

Đây là vấn đề doanh nghiệp thường bỏ sót.

Một thiết bị có thể tích hợp nhiều chức năng.

Ví dụ một thiết bị có thể vừa kết nối Wi-Fi.

Thiết bị cũng có thể sử dụng Bluetooth và mạng di động.

Khi đó, doanh nghiệp cần kiểm tra từng chức năng.

Mỗi chức năng có thể liên quan đến yêu cầu kỹ thuật khác nhau.

Việc xác định đúng QCVN giúp tránh làm sai hồ sơ.

Hồ sơ chứng nhận hợp quy thiết bị IoT gồm những gì?

Hồ sơ có thể thay đổi theo từng sản phẩm.

Doanh nghiệp thường cần chuẩn bị các tài liệu liên quan.

Một số hồ sơ thường gồm:

• Giấy đăng ký chứng nhận.
• Giấy đăng ký kinh doanh.
• Catalogue sản phẩm.
• Thông số kỹ thuật.
• Tài liệu hướng dẫn sử dụng.
• Hình ảnh sản phẩm.
• Model sản phẩm.
• Nhãn sản phẩm.
• Tài liệu về nguồn gốc.
• Test Report nếu có.
• Tài liệu kỹ thuật của nhà sản xuất.

Đối với hàng nhập khẩu, cần chuẩn bị thêm chứng từ liên quan.

Ví dụ như Invoice và Packing List.

Thông tin trên các tài liệu cần thống nhất với sản phẩm thực tế.

Test Report nước ngoài có sử dụng được không?

Đây là câu hỏi nhiều doanh nghiệp nhập khẩu quan tâm.

Một số kết quả thử nghiệm có thể được sử dụng.

Tuy nhiên, khả năng sử dụng phụ thuộc vào yêu cầu của quy chuẩn.

Đồng thời, phòng thử nghiệm cũng phải đáp ứng điều kiện phù hợp.

Bộ Thông tin và Truyền thông từng hướng dẫn sử dụng kết quả thử nghiệm.

Kết quả có thể đến từ phòng thử nghiệm trong nước hoặc nước ngoài.

Phòng thử nghiệm có thể phải đáp ứng ISO/IEC 17025.

Doanh nghiệp cần kiểm tra trước khi sử dụng Test Report.

Không nên mặc định mọi Test Report nước ngoài đều được chấp nhận.

Quy trình chứng nhận hợp quy thiết bị IoT

Doanh nghiệp có thể tham khảo quy trình cơ bản sau.

Bước 1: Xác định sản phẩm

Xác định chính xác tên và model sản phẩm.

Kiểm tra chức năng kết nối của thiết bị.

Xác định công nghệ vô tuyến được sử dụng.

Bước 2: Kiểm tra danh mục quản lý

Đối chiếu sản phẩm với danh mục hàng hóa nhóm 2.

Xác định sản phẩm thuộc diện chứng nhận hay công bố.

Thông tư 02/2024/TT-BTTTT là một căn cứ quan trọng để rà soát.

Bước 3: Xác định QCVN áp dụng

Kiểm tra từng chức năng của thiết bị.

Xác định các quy chuẩn kỹ thuật tương ứng.

Không nên chỉ căn cứ vào tên thương mại.

Bước 4: Kiểm tra hồ sơ kỹ thuật

Rà soát catalogue và thông số kỹ thuật.

Kiểm tra tài liệu từ nhà sản xuất.

Đối chiếu model và cấu hình thực tế.

Bước 5: Thực hiện thử nghiệm

Mẫu sản phẩm được thử nghiệm theo yêu cầu.

Các chỉ tiêu kiểm tra phụ thuộc vào QCVN.

Kết quả thử nghiệm là cơ sở cho bước đánh giá.

Bước 6: Chứng nhận hợp quy

Tổ chức chứng nhận thực hiện đánh giá theo quy định.

Nếu sản phẩm đạt yêu cầu, doanh nghiệp được cấp chứng nhận.

Doanh nghiệp tiếp tục thực hiện các thủ tục liên quan.

Bước 7: Công bố hợp quy

Sau chứng nhận, doanh nghiệp thực hiện công bố hợp quy.

Hồ sơ công bố cần phù hợp với quy định hiện hành.

Doanh nghiệp cần lưu giữ đầy đủ hồ sơ.

Thiết bị IoT nhập khẩu cần lưu ý gì?

Doanh nghiệp nhập khẩu nên kiểm tra trước khi đặt hàng.

Không nên chờ đến khi hàng về cảng mới kiểm tra.

Một số thiết bị có thể phát sinh yêu cầu quản lý chuyên ngành.

Doanh nghiệp cần xác định trước:

• Mã HS.
• Tên sản phẩm.
• Model.
• Công nghệ kết nối.
• Tần số hoạt động.
• Công suất phát.
• QCVN áp dụng.
• Yêu cầu chứng nhận.
• Yêu cầu công bố.
• Hồ sơ nhập khẩu.

Việc kiểm tra sớm giúp hạn chế rủi ro chậm thông quan.

Doanh nghiệp cũng có thể chủ động dự toán chi phí.

Những lỗi thường gặp khi làm hợp quy thiết bị IoT

Sai model sản phẩm

Model trên chứng nhận không giống hàng nhập khẩu.

Điều này có thể gây khó khăn khi đối chiếu hồ sơ.

Không xác định đầy đủ chức năng

Doanh nghiệp chỉ kiểm tra chức năng chính.

Các chức năng kết nối khác lại bị bỏ sót.

Điều này có thể dẫn đến thiếu QCVN áp dụng.

Sử dụng Test Report không phù hợp

Test Report có thể không đúng model.

Phạm vi thử nghiệm cũng có thể không đáp ứng yêu cầu.

Doanh nghiệp nên kiểm tra trước khi sử dụng.

Nhập hàng trước khi kiểm tra chính sách

Đây là lỗi khá phổ biến.

Hàng về cảng nhưng hồ sơ hợp quy chưa sẵn sàng.

Doanh nghiệp có thể phát sinh thêm chi phí lưu kho.

VIETCERT hỗ trợ chứng nhận hợp quy thiết bị IoT

Thiết bị IoT có nhiều công nghệ và chức năng khác nhau.

Vì vậy, việc xác định QCVN cần được thực hiện cẩn thận.

VIETCERT hỗ trợ doanh nghiệp rà soát yêu cầu đối với thiết bị IoT.

Các nội dung hỗ trợ có thể gồm:

• Kiểm tra chính sách sản phẩm.
• Rà soát danh mục quản lý.
• Xác định QCVN áp dụng.
• Tư vấn hồ sơ chứng nhận.
• Tư vấn thử nghiệm sản phẩm.
• Rà soát Test Report.
• Hỗ trợ chứng nhận hợp quy.
• Tư vấn công bố hợp quy.

Doanh nghiệp nên kiểm tra trước khi nhập khẩu hoặc sản xuất.

Việc chuẩn bị sớm giúp hạn chế rủi ro về hồ sơ.

Đồng thời, doanh nghiệp có thể chủ động thời gian đưa sản phẩm ra thị trường.

Kết luận

Thiết bị IoT đang trở thành nhóm sản phẩm quan trọng trên thị trường.

Tuy nhiên, yêu cầu hợp quy không áp dụng giống nhau cho mọi thiết bị.

Doanh nghiệp cần xác định đúng công nghệ và chức năng sản phẩm.

Sau đó, doanh nghiệp mới xác định QCVN tương ứng.

Đối với hàng nhập khẩu, nên kiểm tra chính sách trước khi đặt hàng.

Việc chuẩn bị hồ sơ sớm giúp hạn chế rủi ro phát sinh.

Đặc biệt, doanh nghiệp cần tránh tình trạng hàng về cảng nhưng thiếu hồ sơ.

VIETCERT – Đồng hành cùng doanh nghiệp trong chứng nhận hợp quy và công bố hợp quy thiết bị IoT.

ĐỌC THÊM:

Hàng bị giữ tại cảng do thiếu chứng nhận hợp quy – Xử lý thế nào?