ESG trong xuất nhập khẩu: Vì sao doanh nghiệp logistics phải quan tâm?
ESG đang trở thành một trong những tiêu chí được doanh nghiệp quốc tế quan tâm khi lựa chọn đối tác logistics. Không còn chỉ tập trung vào giá cước và thời gian giao hàng, doanh nghiệp ngày càng chú ý đến yếu tố môi trường, xã hội và quản trị trong toàn bộ chuỗi cung ứng.
Đối với ngành logistics, ESG đặc biệt quan trọng vì hoạt động vận tải, kho bãi, đóng gói và phân phối đều có tác động trực tiếp đến môi trường và chuỗi cung ứng. UNCTAD cũng nhận định các khâu như kho bãi, đóng gói, vận chuyển và hoàn trả hàng hóa cần được cải thiện để giảm tác động môi trường. (UNCTAD)
ESG là gì?
ESG là viết tắt của:
- E – Environmental: Môi trường.
- S – Social: Xã hội.
- G – Governance: Quản trị doanh nghiệp.
Đây là bộ tiêu chí giúp đánh giá mức độ phát triển bền vững và trách nhiệm của một doanh nghiệp.
Trong lĩnh vực xuất nhập khẩu, ESG không chỉ liên quan đến hoạt động nội bộ. Các tiêu chí này còn tác động đến nhà cung cấp, đơn vị vận tải, kho bãi và các đối tác trong chuỗi cung ứng.
1. E – Môi trường: Logistics cần giảm phát thải
Vận tải quốc tế là một trong những hoạt động tạo ra lượng phát thải đáng kể.
Đặc biệt, vận tải biển đang chịu sức ép lớn trong quá trình giảm phát thải khí nhà kính. Chiến lược IMO 2023 đặt mục tiêu giảm tổng lượng phát thải khí nhà kính từ vận tải biển quốc tế ít nhất 20% vào năm 2030 và 70% vào năm 2040 so với năm 2008, hướng tới mức phát thải ròng bằng 0 vào hoặc gần năm 2050. (International Maritime Organization)
Vì vậy, doanh nghiệp logistics có thể quan tâm đến:
- Tối ưu tuyến đường vận chuyển.
- Hạn chế chuyến xe chạy rỗng.
- Tối ưu tải trọng phương tiện.
- Sử dụng phương tiện tiết kiệm nhiên liệu.
- Giảm sử dụng bao bì không cần thiết.
- Tăng cường số hóa chứng từ.
- Theo dõi và đo lường lượng phát thải.
Việc giảm phát thải không chỉ mang lại lợi ích môi trường. Đây còn là yếu tố giúp doanh nghiệp đáp ứng yêu cầu ngày càng cao từ khách hàng quốc tế.
2. S – Yếu tố xã hội trong logistics
ESG không chỉ nói về môi trường.
Chữ S – Social đề cập đến cách doanh nghiệp đối xử với người lao động, khách hàng và các bên liên quan.
Trong logistics, doanh nghiệp cần quan tâm đến:
- An toàn lao động.
- Điều kiện làm việc.
- Đào tạo nhân viên.
- Quyền lợi người lao động.
- An toàn hàng hóa.
- Bảo mật thông tin khách hàng.
- Trách nhiệm với cộng đồng.
Một doanh nghiệp logistics chuyên nghiệp không chỉ cần giao hàng đúng thời gian. Doanh nghiệp còn cần xây dựng môi trường làm việc an toàn và có trách nhiệm.
3. G – Quản trị minh bạch
Governance – quản trị là yếu tố thường bị bỏ qua khi doanh nghiệp nói về ESG.
Trong hoạt động xuất nhập khẩu, quản trị tốt giúp doanh nghiệp kiểm soát rủi ro và hạn chế sai phạm.
Một số nội dung cần chú ý gồm:
- Minh bạch trong hoạt động kinh doanh.
- Kiểm soát nội bộ.
- Tuân thủ pháp luật.
- Quản lý rủi ro.
- Bảo mật dữ liệu.
- Phòng chống gian lận.
- Xây dựng quy trình rõ ràng.
Đặc biệt, doanh nghiệp logistics thường xử lý nhiều chứng từ và dữ liệu liên quan đến hàng hóa. Vì vậy, quản trị dữ liệu và bảo mật thông tin cũng ngày càng quan trọng.
4. Vì sao ESG ảnh hưởng đến doanh nghiệp logistics?
ESG đang dần trở thành một phần trong quá trình đánh giá đối tác của nhiều doanh nghiệp quốc tế.
Đặc biệt, các doanh nghiệp có hoạt động tại thị trường châu Âu ngày càng quan tâm đến thông tin bền vững trong chuỗi giá trị. Quy định của EU về báo cáo phát triển bền vững yêu cầu các doanh nghiệp thuộc phạm vi áp dụng công bố thông tin về rủi ro, tác động môi trường và xã hội. (Finance)
Thông tin về chuỗi giá trị cũng có thể được xem xét trong báo cáo bền vững của doanh nghiệp. (EUR-Lex)
Điều này có nghĩa là doanh nghiệp logistics có thể trở thành một mắt xích trong quá trình cung cấp dữ liệu ESG cho khách hàng.
5. ESG có thể trở thành lợi thế cạnh tranh
Trước đây, khách hàng thường quan tâm đến:
Giá cước → Thời gian → Chất lượng dịch vụ.
Hiện nay, tiêu chí lựa chọn đối tác có thể mở rộng thành:
Giá cước → Thời gian → Chất lượng → Tuân thủ → ESG.
Doanh nghiệp logistics có chính sách ESG rõ ràng có thể tạo được hình ảnh chuyên nghiệp hơn.
Đồng thời, doanh nghiệp cũng có cơ hội đáp ứng tốt hơn yêu cầu của các khách hàng lớn và đối tác quốc tế.
6. Doanh nghiệp logistics nên bắt đầu từ đâu?
ESG không nhất thiết phải bắt đầu bằng những dự án lớn.
Doanh nghiệp có thể bắt đầu từ những hoạt động đơn giản:
Bước 1: Đánh giá hiện trạng
Xác định hoạt động nào đang tạo ra nhiều chất thải, tiêu hao năng lượng hoặc phát thải.
Bước 2: Xây dựng mục tiêu
Đặt mục tiêu cụ thể về tiết kiệm năng lượng, giảm giấy tờ hoặc tối ưu vận tải.
Bước 3: Số hóa hoạt động
Sử dụng chứng từ điện tử và hệ thống quản lý để giảm giấy tờ và nâng cao hiệu quả.
Bước 4: Theo dõi dữ liệu
Ghi nhận các chỉ số liên quan đến nhiên liệu, năng lượng, vận chuyển và chất thải.
Bước 5: Đánh giá đối tác
Lựa chọn nhà vận chuyển và nhà cung cấp có tiêu chuẩn phù hợp với định hướng ESG của doanh nghiệp.
7. ESG và xu hướng logistics xanh
ESG đang thúc đẩy ngành logistics chuyển dần sang mô hình logistics xanh và phát triển bền vững.
Trong vận tải biển, IMO đang thúc đẩy các giải pháp giảm cường độ phát thải của nhiên liệu và cơ chế định giá phát thải khí nhà kính. Các cuộc đàm phán về IMO Net-Zero Framework đã được tạm hoãn đến năm 2026 để tiếp tục xây dựng đồng thuận. (International Maritime Organization)
Điều này cho thấy yêu cầu giảm phát thải trong vận tải quốc tế sẽ tiếp tục là vấn đề quan trọng trong những năm tới.
Doanh nghiệp logistics chủ động chuẩn bị từ sớm sẽ có nhiều thời gian để điều chỉnh quy trình và nâng cao năng lực cạnh tranh.
8. ESG không còn là câu chuyện của riêng doanh nghiệp lớn
Một quan niệm phổ biến là ESG chỉ dành cho các tập đoàn lớn.
Thực tế, doanh nghiệp logistics vừa và nhỏ cũng có thể bắt đầu triển khai ESG ở quy mô phù hợp.
Có thể bắt đầu bằng việc:
Tiết kiệm năng lượng – giảm giấy tờ – tối ưu vận chuyển – đảm bảo an toàn lao động – minh bạch quy trình.
Những thay đổi nhỏ nhưng được thực hiện thường xuyên có thể tạo thành một hệ thống quản trị bền vững hơn.
Kết luận
ESG đang trở thành một yếu tố quan trọng trong hoạt động xuất nhập khẩu và logistics.
Doanh nghiệp không chỉ cần vận chuyển hàng hóa nhanh và tiết kiệm. Doanh nghiệp còn cần quan tâm đến môi trường, người lao động, tính minh bạch và trách nhiệm trong chuỗi cung ứng.
Đặc biệt, khi các yêu cầu về phát triển bền vững và báo cáo chuỗi giá trị ngày càng được chú trọng, việc chuẩn bị ESG từ sớm có thể giúp doanh nghiệp giảm rủi ro, nâng cao uy tín và tăng khả năng hợp tác với đối tác quốc tế.
VietCert đồng hành cùng doanh nghiệp trong quá trình cập nhật các yêu cầu về tiêu chuẩn, chứng nhận và tuân thủ trong hoạt động xuất nhập khẩu.
ĐỌC THÊM:
Những thay đổi trong chính sách kiểm tra an toàn thực phẩm doanh nghiệp nhập khẩu cần biết
