Hàng nhập khẩu nào bắt buộc kiểm tra chất lượng? Quy định doanh nghiệp cần biết
Trong hoạt động xuất nhập khẩu, không phải hàng hóa nào cũng phải kiểm tra chất lượng.
Tuy nhiên, một số mặt hàng thuộc diện quản lý chất lượng của Nhà nước.
Các sản phẩm này có thể ảnh hưởng đến sức khỏe, an toàn hoặc môi trường.
Vì vậy, doanh nghiệp cần kiểm tra chính sách trước khi nhập hàng.
Vậy hàng nhập khẩu nào bắt buộc kiểm tra chất lượng?
Hãy cùng tìm hiểu trong bài viết dưới đây.
1. Kiểm tra chất lượng hàng nhập khẩu là gì?

Kiểm tra chất lượng là hoạt động quản lý của cơ quan Nhà nước.
Mục đích là đánh giá chất lượng và mức độ an toàn của hàng hóa.
Hàng hóa phải đáp ứng các quy chuẩn kỹ thuật tương ứng.
Việc kiểm tra hiện nay được thực hiện theo hướng quản lý rủi ro.
Hàng có rủi ro cao sẽ được quản lý chặt chẽ hơn.
Doanh nghiệp cũng cần phân biệt kiểm tra chất lượng với các thủ tục khác.
Ví dụ gồm kiểm dịch, kiểm tra an toàn thực phẩm và hiệu suất năng lượng.
Mỗi nhóm hàng có thể chịu những yêu cầu quản lý khác nhau.
2. Những hàng nhập khẩu nào thường phải kiểm tra chất lượng?
Hàng bắt buộc kiểm tra thường thuộc nhóm sản phẩm có khả năng gây mất an toàn.
Nhóm này thường được gọi là hàng hóa nhóm 2.
Danh mục hàng hóa được phân theo từng lĩnh vực quản lý.
Các bộ, ngành sẽ quản lý những nhóm hàng thuộc phạm vi của mình.
Do đó, doanh nghiệp không nên chỉ dựa vào tên sản phẩm.
Cần kiểm tra thêm mã HS và quy chuẩn kỹ thuật áp dụng.
Một số nhóm hàng thường có yêu cầu quản lý gồm:
Máy móc và thiết bị
Một số máy móc thuộc diện quản lý chất lượng khi nhập khẩu.
Những sản phẩm này thường có yêu cầu về an toàn kỹ thuật.
Doanh nghiệp cần kiểm tra từng loại máy trước khi nhập hàng.
Thiết bị điện và điện tử
Một số thiết bị điện thuộc danh mục hàng hóa có khả năng gây mất an toàn.
Sản phẩm có thể phải kiểm tra hoặc đánh giá sự phù hợp.
Doanh nghiệp cần xác định đúng mã HS và thông số sản phẩm.
Vật liệu xây dựng
Một số vật liệu xây dựng thuộc diện quản lý chất lượng chuyên ngành.
Các sản phẩm này phải đáp ứng quy chuẩn kỹ thuật tương ứng.
Yêu cầu nhằm bảo đảm an toàn trong quá trình sử dụng.
Đồ chơi trẻ em
Đồ chơi trẻ em là nhóm sản phẩm được quản lý khá chặt chẽ.
Nguyên nhân là sản phẩm liên quan trực tiếp đến trẻ nhỏ.
Hàng nhập khẩu cần đáp ứng các yêu cầu về an toàn.
Doanh nghiệp cũng cần chú ý đến quy định về ghi nhãn.
Một số sản phẩm tiêu dùng
Một số sản phẩm tiêu dùng cũng có thể thuộc diện kiểm tra.
Điều này phụ thuộc vào đặc tính và mục đích sử dụng của sản phẩm.
Doanh nghiệp cần đối chiếu danh mục quản lý hiện hành.
Lưu ý: Không phải mọi sản phẩm trong cùng một nhóm đều phải kiểm tra.
Doanh nghiệp cần kiểm tra chính xác từng mặt hàng.
3. Hàng hóa nhóm 2 là gì?
Hàng hóa nhóm 2 là sản phẩm có khả năng gây mất an toàn.
Nhóm hàng này chịu sự quản lý theo quy chuẩn kỹ thuật.
Mỗi ngành hàng có thể áp dụng yêu cầu quản lý khác nhau.
Danh mục cụ thể do cơ quan quản lý chuyên ngành quy định.
Vì vậy, doanh nghiệp cần kiểm tra chính sách trước khi nhập hàng.
Các thông tin cần xác định gồm:
- Tên hàng hóa.
- Mã HS.
- Cơ quan quản lý chuyên ngành.
- Quy chuẩn kỹ thuật áp dụng.
- Phương thức kiểm tra.
- Điều kiện miễn hoặc giảm kiểm tra.
4. Quy trình kiểm tra chất lượng hàng nhập khẩu

Quy trình có thể khác nhau tùy từng loại hàng.
Tuy nhiên, doanh nghiệp có thể tham khảo các bước cơ bản sau.
Bước 1: Xác định hàng có phải kiểm tra không
Đây là bước đầu tiên doanh nghiệp cần thực hiện.
Doanh nghiệp cần xác định tên hàng và mã HS.
Tiếp đó, cần kiểm tra đặc tính và mục đích sử dụng.
Cuối cùng, đối chiếu với danh mục quản lý chuyên ngành.
Bước 2: Chuẩn bị hồ sơ
Hồ sơ sẽ thay đổi tùy từng loại hàng.
Một số chứng từ thường gồm:
- Tờ khai hải quan.
- Commercial Invoice.
- Packing List.
- Hợp đồng mua bán.
- Vận đơn.
- Tài liệu kỹ thuật.
- Chứng nhận chất lượng.
- Kết quả thử nghiệm nếu có.
Một số mặt hàng có thể cần thêm chứng từ khác.
Doanh nghiệp nên kiểm tra yêu cầu trước khi chuẩn bị hồ sơ.
Bước 3: Đăng ký kiểm tra
Doanh nghiệp thực hiện đăng ký theo quy định hiện hành.
Cơ quan tiếp nhận sẽ phụ thuộc vào từng nhóm hàng.
Một số thủ tục được thực hiện trên hệ thống điện tử.
Doanh nghiệp cần kiểm tra đúng hệ thống trước khi đăng ký.
Bước 4: Kiểm tra và đánh giá
Cơ quan kiểm tra có thể kiểm tra hồ sơ hàng hóa.
Một số trường hợp sẽ cần lấy mẫu để thử nghiệm.
Nội dung kiểm tra phụ thuộc vào quy chuẩn áp dụng.
Các tiêu chí có thể liên quan đến chất lượng và an toàn.
Nhãn hàng hóa cũng có thể được kiểm tra.
Bước 5: Nhận kết quả
Nếu hàng đạt yêu cầu, doanh nghiệp tiếp tục thủ tục nhập khẩu.
Hàng hóa sau đó được đưa vào lưu thông theo quy định.
Nếu hàng không đạt, doanh nghiệp phải xử lý theo yêu cầu.
Doanh nghiệp cần thực hiện đúng hướng dẫn của cơ quan quản lý.
5. Có phải kiểm tra chất lượng từng lô hàng không?
Không phải lúc nào cũng phải kiểm tra từng lô hàng.
Pháp luật hiện hành áp dụng phương thức quản lý theo mức độ rủi ro.
Mỗi mức rủi ro có thể áp dụng phương thức kiểm tra khác nhau.
Một số hàng hóa có thể được miễn hoặc giảm kiểm tra.
Điều kiện miễn, giảm phụ thuộc vào từng quy định chuyên ngành.
Vì vậy, doanh nghiệp không nên áp dụng một quy trình cho mọi mặt hàng.
Cần kiểm tra chính sách riêng của từng sản phẩm.
6. Kiểm tra chất lượng khác kiểm tra an toàn thực phẩm thế nào?
Đây là vấn đề nhiều doanh nghiệp dễ nhầm lẫn.
Kiểm tra chất lượng tập trung vào yêu cầu về chất lượng và an toàn.
Hàng hóa phải đáp ứng quy chuẩn kỹ thuật tương ứng.
Trong khi đó, kiểm tra an toàn thực phẩm tập trung vào thực phẩm.
Mục tiêu là bảo đảm thực phẩm không gây hại cho người tiêu dùng.
Hai thủ tục này có mục đích quản lý khác nhau.
Doanh nghiệp cần xác định đúng loại thủ tục trước khi nhập hàng.
Không nên chỉ tìm kiếm theo cụm từ “kiểm tra chất lượng”.
7. Doanh nghiệp cần lưu ý gì?
Doanh nghiệp nên kiểm tra chính sách trước khi đặt hàng.
Việc này giúp hạn chế rủi ro khi hàng về cảng.
Một số nội dung cần đặc biệt lưu ý gồm:
Xác định đúng mã HS
Mã HS là căn cứ quan trọng trong hoạt động nhập khẩu.
Mã HS giúp xác định chính sách quản lý đối với hàng hóa.
Doanh nghiệp cần phân loại hàng hóa chính xác.
Kiểm tra danh mục quản lý
Danh mục quản lý có thể được cập nhật theo từng thời kỳ.
Doanh nghiệp nên sử dụng văn bản pháp luật mới nhất.
Không nên chỉ dựa vào thông tin hoặc tài liệu cũ.
Chuẩn bị hồ sơ kỹ thuật
Doanh nghiệp nên yêu cầu nhà cung cấp cung cấp tài liệu kỹ thuật.
Catalogue và thông số sản phẩm có thể cần thiết.
Chứng nhận chất lượng cũng có thể được yêu cầu.
Chuẩn bị trước khi hàng về
Doanh nghiệp nên hoàn thiện thủ tục càng sớm càng tốt.
Việc này giúp hạn chế thời gian chờ tại cảng.
Doanh nghiệp cũng có thể giảm nguy cơ phát sinh chi phí lưu kho.
Kiểm tra trường hợp miễn, giảm
Một số trường hợp có thể được miễn hoặc giảm kiểm tra.
Doanh nghiệp cần kiểm tra điều kiện áp dụng cụ thể.
Không nên tự động áp dụng miễn kiểm tra cho mọi lô hàng.
8. Kết luận
Không phải mọi hàng nhập khẩu đều bắt buộc kiểm tra chất lượng.
Yêu cầu kiểm tra phụ thuộc vào nhiều yếu tố.
Các yếu tố gồm loại hàng, mã HS và mức độ rủi ro.
Quy chuẩn kỹ thuật cũng là yếu tố cần được xem xét.
Danh mục quản lý của từng cơ quan cũng rất quan trọng.
Đặc biệt, doanh nghiệp cần chú ý đến hàng hóa nhóm 2.
Đây là nhóm sản phẩm có khả năng gây mất an toàn.
Doanh nghiệp nên kiểm tra chính sách trước khi nhập hàng.
Việc chuẩn bị hồ sơ sớm giúp hạn chế rủi ro phát sinh.
Doanh nghiệp cũng nên xác định đúng cơ quan quản lý.
Nếu chưa chắc chắn, hãy tra cứu theo mã HS trước khi nhập khẩu.
Đây là cách giúp doanh nghiệp chủ động hơn khi làm thủ tục.
Quy trình chuẩn bị tốt cũng giúp hạn chế thời gian thông quan.
Qua đó, doanh nghiệp có thể kiểm soát tốt hơn chi phí logistics.
Đọc thêm:
Các lỗi thường gặp khi xin giấy kiểm dịch và cách hạn chế sai sót
Digital Product Passport (DPP) là gì? Doanh nghiệp xuất khẩu cần biết gì?

