Phân luồng hải quan xanh – vàng – đỏ là gì? Cách hiểu và quy trình xử lý

Phân luồng hải quan xanh – vàng – đỏ là cơ chế quản lý rủi ro trong quá trình làm thủ tục hải quan. Sau khi doanh nghiệp khai tờ khai điện tử, hệ thống hải quan sẽ tự động phân tích thông tin và đưa ra kết quả phân luồng.

Tùy vào kết quả, doanh nghiệp có thể được miễn kiểm tra hồ sơ. Doanh nghiệp cũng có thể phải xuất trình chứng từ hoặc kiểm tra thực tế hàng hóa.

Vậy luồng xanh, luồng vàng và luồng đỏ khác nhau như thế nào? Doanh nghiệp cần xử lý ra sao với từng trường hợp? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.

Phân luồng hải quan là gì?

Phân luồng hải quan là việc cơ quan hải quan áp dụng hệ thống quản lý rủi ro để đánh giá mức độ kiểm tra đối với từng tờ khai.

Hệ thống sẽ dựa trên nhiều thông tin. Các yếu tố có thể liên quan đến doanh nghiệp, hàng hóa và lịch sử tuân thủ.

Sau khi đánh giá, tờ khai sẽ được phân vào một trong ba luồng:

• Luồng xanh: Tờ khai được thông quan theo quy định mà không phải kiểm tra chi tiết hồ sơ và thực tế hàng hóa.
• Luồng vàng: Hải quan kiểm tra hồ sơ. Hàng hóa thường không phải kiểm tra thực tế.
• Luồng đỏ: Hải quan kiểm tra hồ sơ và kiểm tra thực tế hàng hóa.

Cách phân luồng giúp cơ quan hải quan tập trung nguồn lực vào những lô hàng có mức độ rủi ro cao hơn. Đồng thời, những lô hàng có mức độ rủi ro thấp có thể được xử lý nhanh hơn.

Luồng xanh hải quan là gì?

Luồng xanh là trường hợp tờ khai được hệ thống phân vào mức kiểm tra thấp.

Với luồng này, doanh nghiệp không phải xuất trình hồ sơ để kiểm tra chi tiết theo quy trình thông thường. Hàng hóa cũng không thuộc diện kiểm tra thực tế theo kết quả phân luồng.

Tuy nhiên, doanh nghiệp vẫn phải thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ liên quan. Ví dụ như nộp thuế và phí nếu phát sinh.

Sau khi hoàn thành các điều kiện cần thiết, tờ khai có thể được thông quan.

Luồng xanh có phải kiểm tra hàng không?

Thông thường, luồng xanh không kiểm tra thực tế hàng hóa.

Tuy nhiên, doanh nghiệp vẫn phải khai báo chính xác. Hồ sơ và hàng hóa phải phù hợp với quy định.

Trong một số trường hợp, cơ quan hải quan vẫn có thể áp dụng biện pháp kiểm tra theo quy định quản lý rủi ro.

Luồng vàng hải quan là gì?

Luồng vàng là trường hợp hải quan yêu cầu kiểm tra hồ sơ của lô hàng.

Doanh nghiệp có thể phải xuất trình hoặc gửi các chứng từ liên quan. Hải quan sẽ đối chiếu thông tin trên tờ khai với bộ hồ sơ.

Các chứng từ có thể gồm:

• Commercial Invoice.
• Packing List.
• Hợp đồng thương mại.
• Vận đơn.
• Giấy phép xuất nhập khẩu nếu có.
• Chứng từ kiểm tra chuyên ngành nếu thuộc diện yêu cầu.
• C/O hoặc chứng từ khác nếu có liên quan.

Mục đích của bước này là xác định thông tin khai báo có phù hợp hay không.

Nếu hồ sơ đầy đủ và không có vấn đề, tờ khai sẽ được xử lý theo quy định để thông quan.

Luồng vàng có kiểm tra hàng hóa không?

Thông thường, luồng vàng chỉ kiểm tra hồ sơ.

Hàng hóa không bị kiểm tra thực tế như luồng đỏ. Tuy nhiên, nếu phát sinh dấu hiệu rủi ro hoặc vấn đề cần xác minh, cơ quan hải quan có thể áp dụng biện pháp kiểm tra phù hợp theo quy định.

Do đó, doanh nghiệp vẫn cần chuẩn bị hồ sơ cẩn thận.

Luồng đỏ hải quan là gì?

Luồng đỏ là trường hợp tờ khai có mức độ kiểm tra cao hơn.

Doanh nghiệp phải thực hiện kiểm tra hồ sơ và kiểm tra thực tế hàng hóa.

Trước tiên, hải quan sẽ kiểm tra bộ chứng từ. Sau đó, hàng hóa có thể được đưa đi kiểm tra thực tế theo mức độ và phương thức được xác định.

Việc kiểm tra có thể ảnh hưởng đến thời gian thông quan. Vì vậy, doanh nghiệp cần chủ động bố trí hàng hóa và nhân sự.

Luồng đỏ kiểm tra hàng như thế nào?

Tùy từng trường hợp, cơ quan hải quan sẽ xác định phương thức kiểm tra phù hợp.

Hàng có thể được kiểm tra theo tỷ lệ hoặc toàn bộ. Cách thức kiểm tra còn phụ thuộc vào kết quả quản lý rủi ro và quy định áp dụng cho từng loại hàng.

Doanh nghiệp cần phối hợp với cảng, kho, đơn vị vận chuyển và cơ quan hải quan.

Việc chuẩn bị hàng đúng vị trí cũng giúp quá trình kiểm tra diễn ra thuận lợi hơn.

So sánh luồng xanh, vàng và đỏ

Có thể hiểu đơn giản sự khác nhau giữa ba luồng như sau:

Tiêu chí	Luồng xanh	Luồng vàng	Luồng đỏ
Kiểm tra hồ sơ	Thường không	Có	Có
Kiểm tra thực tế hàng	Thường không	Thường không	Có
Mức độ kiểm tra	Thấp	Trung bình	Cao
Thời gian xử lý	Thường nhanh hơn	Lâu hơn luồng xanh	Thường lâu nhất
Doanh nghiệp cần chuẩn bị	Khai báo chính xác	Hồ sơ đầy đủ	Hồ sơ và hàng hóa sẵn sàng kiểm tra

Bảng trên giúp doanh nghiệp dễ hình dung. Tuy nhiên, thời gian xử lý thực tế còn phụ thuộc vào từng lô hàng.

Vì sao tờ khai bị phân luồng vàng hoặc đỏ?

Nhiều doanh nghiệp cho rằng luồng vàng hoặc đỏ đồng nghĩa với việc doanh nghiệp có vấn đề. Cách hiểu này chưa hoàn toàn chính xác.

Phân luồng được thực hiện dựa trên cơ chế quản lý rủi ro. Hệ thống có thể xem xét nhiều tiêu chí khác nhau.

Một số yếu tố có thể liên quan đến:

• Loại hình xuất nhập khẩu.
• Đặc điểm và tính chất hàng hóa.
• Mã HS.
• Trị giá khai báo.
• Xuất xứ hàng hóa.
• Lịch sử tuân thủ của doanh nghiệp.
• Chính sách quản lý đối với từng mặt hàng.
• Kết quả phân tích và đánh giá rủi ro.

Do đó, doanh nghiệp có thể gặp luồng vàng hoặc đỏ dù trước đó vẫn thực hiện đúng quy định.

Luồng xanh có phải lúc nào cũng tốt hơn?

Luồng xanh thường giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian xử lý. Tuy nhiên, điều quan trọng nhất vẫn là khai báo đúng và tuân thủ quy định.

Doanh nghiệp không nên cố tình khai sai để tìm cách được luồng xanh.

Các thông tin như tên hàng, mã HS, số lượng, trị giá và xuất xứ cần được khai chính xác.

Nếu phát hiện sai phạm, doanh nghiệp có thể phải thực hiện các thủ tục xử lý theo quy định. Trong một số trường hợp, hàng hóa còn có thể bị kiểm tra sau thông quan.

Doanh nghiệp cần làm gì khi vào luồng vàng?

Khi nhận kết quả luồng vàng, doanh nghiệp nên kiểm tra lại toàn bộ hồ sơ.

Trước tiên, cần đối chiếu tờ khai với Commercial Invoice và Packing List.

Tiếp theo, kiểm tra các thông tin quan trọng. Ví dụ như mã HS, số lượng, trị giá và xuất xứ.

Nếu hàng thuộc diện quản lý chuyên ngành, doanh nghiệp cần chuẩn bị thêm các giấy tờ liên quan.

Một bộ hồ sơ rõ ràng sẽ giúp quá trình kiểm tra thuận lợi hơn.

Doanh nghiệp cần làm gì khi vào luồng đỏ?

Với luồng đỏ, doanh nghiệp cần chuẩn bị cả hồ sơ và hàng hóa.

Hàng cần được bố trí đúng địa điểm để phục vụ kiểm tra. Doanh nghiệp cũng nên phối hợp sớm với kho, cảng hoặc đơn vị vận chuyển.

Trước khi kiểm tra, nên rà soát lại thông tin trên tờ khai. Đặc biệt là tên hàng, mã HS, số lượng và quy cách đóng gói.

Nếu thông tin trên hồ sơ không thống nhất với hàng thực tế, quá trình xử lý có thể phát sinh thêm thời gian.

Phân luồng hải quan có quyết định trước được không?

Doanh nghiệp không thể tự lựa chọn luồng xanh, vàng hoặc đỏ.

Kết quả phân luồng được xác định thông qua hệ thống quản lý rủi ro của cơ quan hải quan.

Vì vậy, doanh nghiệp nên tập trung vào việc nâng cao mức độ tuân thủ. Hồ sơ cần chính xác và nhất quán.

Doanh nghiệp cũng nên lưu trữ chứng từ đầy đủ. Điều này giúp giảm rủi ro khi cơ quan hải quan kiểm tra hoặc yêu cầu giải trình.

Làm thế nào để hạn chế rủi ro khi làm thủ tục hải quan?

Doanh nghiệp có thể thực hiện một số biện pháp sau:

Thứ nhất, kiểm tra chính sách mặt hàng trước khi khai báo.
Cần xác định hàng có thuộc diện cấm, hạn chế hoặc quản lý chuyên ngành hay không.

Thứ hai, xác định mã HS phù hợp.
Mã HS ảnh hưởng đến thuế và chính sách quản lý hàng hóa.

Thứ ba, thống nhất thông tin trên chứng từ.
Tên hàng, số lượng, trọng lượng và trị giá cần được kiểm tra kỹ.

Thứ tư, chuẩn bị hồ sơ từ sớm.
Việc này đặc biệt quan trọng với những mặt hàng cần giấy phép hoặc kiểm tra chuyên ngành.

Thứ năm, lưu trữ chứng từ đầy đủ.
Hồ sơ có thể cần sử dụng trong quá trình kiểm tra sau thông quan.

Phân luồng hải quan ảnh hưởng thế nào đến thời gian thông quan?

Mỗi luồng có mức độ kiểm tra khác nhau. Vì vậy, thời gian xử lý cũng có thể khác nhau.

Luồng xanh thường có quy trình nhanh hơn. Luồng vàng cần thêm thời gian để kiểm tra hồ sơ. Luồng đỏ thường mất nhiều thời gian hơn do có thêm bước kiểm tra thực tế.

Tuy nhiên, không nên hiểu rằng cứ luồng xanh là chắc chắn thông quan ngay.

Thời gian còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố. Ví dụ như tình trạng hồ sơ, chính sách mặt hàng, nghĩa vụ thuế và các yêu cầu kiểm tra liên quan.

Kết luận

Phân luồng hải quan xanh – vàng – đỏ giúp cơ quan hải quan quản lý hàng hóa dựa trên mức độ rủi ro.

Luồng xanh thường có mức kiểm tra thấp. Luồng vàng tập trung vào kiểm tra hồ sơ. Luồng đỏ bao gồm kiểm tra hồ sơ và kiểm tra thực tế hàng hóa.

Doanh nghiệp không thể chủ động chọn luồng. Cách tốt nhất là chuẩn bị hồ sơ chính xác và tuân thủ đúng quy định.

Việc hiểu rõ ba luồng cũng giúp doanh nghiệp chủ động hơn khi chuẩn bị hàng. Đây là kiến thức quan trọng đối với doanh nghiệp xuất nhập khẩu và nhân sự logistics.

Xem thêm:

Các lỗi thường gặp khi xin giấy kiểm dịch và cách hạn chế sai sót

Đăng ký kiểm tra chất lượng đồ chơi trẻ em nhập khẩu: Hướng dẫn chi tiết