HÀNG NHẬP KHẨU CÓ BẮT BUỘC LÀM HỢP QUY KHÔNG?

Trong hoạt động nhập khẩu, hợp quy là vấn đề nhiều doanh nghiệp cần quan tâm trước khi đưa hàng ra thị trường.

Tuy nhiên, không phải mọi hàng hóa nhập khẩu đều bắt buộc phải chứng nhận và công bố hợp quy.

Yêu cầu này phụ thuộc vào nhóm sản phẩm, quy chuẩn kỹ thuật và cơ quan quản lý chuyên ngành.

Vậy hàng nhập khẩu nào phải làm hợp quy? Doanh nghiệp cần chuẩn bị những gì?

Hãy cùng VietCert tìm hiểu trong bài viết dưới đây.

1. Hợp quy là gì?

Chứng nhận hợp quy là việc đánh giá và xác nhận sản phẩm phù hợp với quy chuẩn kỹ thuật tương ứng.

Quy chuẩn kỹ thuật đưa ra các yêu cầu bắt buộc mà sản phẩm cần đáp ứng.

Đối với một số hàng hóa thuộc diện quản lý, doanh nghiệp phải thực hiện các thủ tục đánh giá sự phù hợp trước khi đưa sản phẩm ra thị trường.

Do đó, doanh nghiệp cần xác định sản phẩm có thuộc diện áp dụng quy chuẩn hay không.

2. Hàng nhập khẩu có bắt buộc làm hợp quy không?

Không phải tất cả hàng nhập khẩu đều bắt buộc làm hợp quy.

Theo quy định về chất lượng sản phẩm, hàng hóa, hàng hóa nhập khẩu thuộc nhóm 2 phải thực hiện công bố hợp quy và chứng nhận hợp quy theo quy chuẩn kỹ thuật tương ứng.

Nhóm 2 là nhóm hàng hóa có khả năng gây mất an toàn.

Các sản phẩm thuộc nhóm này được quản lý dựa trên quy chuẩn kỹ thuật tương ứng.

Vì vậy, doanh nghiệp không nên chỉ căn cứ vào việc hàng hóa được nhập khẩu từ nước ngoài để kết luận có cần hợp quy hay không.

Cần xác định chính xác:

Tên sản phẩm → Mã HS → Nhóm hàng → Quy chuẩn áp dụng → Cơ quan quản lý

Đây là bước quan trọng trước khi thực hiện thủ tục nhập khẩu.

3. Những hàng hóa nào thường có yêu cầu hợp quy?

Tùy từng thời kỳ và cơ quan quản lý, danh mục sản phẩm có thể khác nhau.

Một số nhóm hàng thường gặp yêu cầu quản lý bằng quy chuẩn kỹ thuật gồm:

• Vật liệu xây dựng.
• Sản phẩm thép.
• Đồ chơi trẻ em.
• Thiết bị điện và điện tử.
• Dây và cáp điện.
• Một số thiết bị viễn thông.
• Một số sản phẩm thuộc lĩnh vực giao thông.
• Một số sản phẩm thuộc lĩnh vực công nghiệp.
• Các sản phẩm có khả năng gây mất an toàn theo danh mục quản lý.

Lưu ý: Không phải tất cả sản phẩm trong cùng một nhóm đều mặc nhiên phải hợp quy.

Doanh nghiệp cần kiểm tra quy chuẩn và danh mục quản lý đang có hiệu lực đối với chính sản phẩm của mình.

4. Hàng không thuộc nhóm 2 có cần hợp quy không?

Nếu sản phẩm không thuộc nhóm hàng hóa phải áp dụng quy chuẩn kỹ thuật bắt buộc thì doanh nghiệp không mặc nhiên phải làm chứng nhận hợp quy.

Tuy nhiên, doanh nghiệp vẫn phải tuân thủ các yêu cầu khác về:

• Chất lượng hàng hóa.
• Nhãn hàng hóa.
• Xuất xứ.
• An toàn sản phẩm.
• Kiểm tra chuyên ngành nếu có.
• Các quy định riêng của từng ngành.

Theo Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa, hàng nhập khẩu phải công bố tiêu chuẩn áp dụng và ghi nhãn theo quy định.

Vì vậy, không phải làm hợp quy không có nghĩa là không cần kiểm tra các yêu cầu pháp lý khác.

5. Hợp quy và kiểm tra chất lượng có giống nhau không?

Không giống nhau.

Đây là hai khái niệm doanh nghiệp thường nhầm lẫn.

Chứng nhận hợp quy

Là hoạt động đánh giá sản phẩm phù hợp với quy chuẩn kỹ thuật.

Kiểm tra chất lượng

Là hoạt động kiểm tra của cơ quan quản lý đối với hàng hóa thuộc diện kiểm tra.

Đối với hàng hóa nhóm 2 nhập khẩu, pháp luật quy định hàng hóa phải được kiểm tra chất lượng khi nhập khẩu.

Do đó, doanh nghiệp cần xác định cả:

Hàng có thuộc diện hợp quy không?

và

Hàng có thuộc diện kiểm tra chất lượng không?

Hai câu hỏi này không hoàn toàn giống nhau.

6. Hàng nhập khẩu thuộc nhóm 2 cần làm gì?

Nếu hàng hóa thuộc nhóm 2, doanh nghiệp cần thực hiện các yêu cầu tương ứng với quy chuẩn kỹ thuật.

Theo quy định, hàng hóa nhóm 2 nhập khẩu phải được công bố hợp quy và chứng nhận hợp quy theo quy chuẩn kỹ thuật tương ứng.

Việc chứng nhận cần được thực hiện theo quy định và thông qua tổ chức đánh giá sự phù hợp phù hợp với yêu cầu pháp luật.

Ngoài ra, doanh nghiệp còn phải thực hiện thủ tục kiểm tra chất lượng hàng nhập khẩu theo quy định áp dụng.

7. Có thể làm hợp quy sau khi hàng về Việt Nam không?

Đây là vấn đề doanh nghiệp cần kiểm tra từ trước.

Không nên chờ hàng về cảng mới xác định sản phẩm có thuộc diện hợp quy hay không.

Nếu hồ sơ chưa được chuẩn bị đúng, doanh nghiệp có thể gặp khó khăn trong quá trình làm thủ tục.

Một số trường hợp hàng hóa nhóm 2 chưa đáp ứng yêu cầu chứng nhận khi nhập khẩu có thể phải thực hiện giám định tại cửa khẩu xuất hoặc cửa khẩu nhập theo quy định.

Vì vậy, cách an toàn hơn là:

Kiểm tra yêu cầu → Chuẩn bị hồ sơ → Xác định phương án hợp quy → Nhập khẩu hàng hóa.

8. Hồ sơ hợp quy thường gồm những gì?

Hồ sơ cụ thể phụ thuộc vào từng sản phẩm và quy chuẩn áp dụng.

Doanh nghiệp có thể cần chuẩn bị các tài liệu như:

• Thông tin sản phẩm.
• Tài liệu kỹ thuật.
• Catalogue.
• Hình ảnh sản phẩm.
• Nhãn sản phẩm.
• Invoice.
• Packing List.
• Tờ khai nhập khẩu.
• Kết quả thử nghiệm.
• Tài liệu của nhà sản xuất.
• Hồ sơ chứng nhận sự phù hợp.
• Các tài liệu khác theo quy chuẩn tương ứng.

Doanh nghiệp nên kiểm tra yêu cầu trước khi yêu cầu nhà cung cấp chuẩn bị hồ sơ.

9. Quy trình làm hợp quy hàng nhập khẩu

Doanh nghiệp có thể tham khảo quy trình tổng quát sau:

Bước 1: Xác định sản phẩm

Xác định chính xác tên hàng, model, thông số kỹ thuật và mục đích sử dụng.

Bước 2: Xác định mã HS

Mã HS giúp doanh nghiệp định hướng các chính sách quản lý liên quan.

Tuy nhiên, không nên chỉ dựa vào mã HS để kết luận về hợp quy.

Cần đối chiếu thêm tên và đặc tính thực tế của sản phẩm.

Bước 3: Xác định quy chuẩn áp dụng

Kiểm tra sản phẩm có thuộc phạm vi điều chỉnh của quy chuẩn kỹ thuật nào không.

Bước 4: Chuẩn bị hồ sơ

Thu thập tài liệu kỹ thuật và chứng từ liên quan.

Bước 5: Thực hiện đánh giá sự phù hợp

Tùy sản phẩm và phương thức đánh giá, doanh nghiệp thực hiện thử nghiệm, chứng nhận hoặc các thủ tục phù hợp.

Bước 6: Công bố hợp quy

Sau khi đáp ứng điều kiện, doanh nghiệp thực hiện công bố hợp quy theo quy định áp dụng.

Bước 7: Hoàn thiện thủ tục nhập khẩu

Doanh nghiệp thực hiện các thủ tục liên quan đến kiểm tra chất lượng và thông quan theo quy định.

10. Những lỗi thường gặp khi làm hợp quy

❌ Chỉ kiểm tra mã HS

Mã HS là thông tin quan trọng nhưng chưa đủ để kết luận mọi yêu cầu quản lý.

❌ Không kiểm tra quy chuẩn

Mỗi nhóm sản phẩm có thể chịu quy chuẩn khác nhau.

❌ Nhập hàng trước rồi mới tìm hiểu

Điều này có thể khiến doanh nghiệp bị động về hồ sơ.

❌ Thông tin hồ sơ không thống nhất

Model, tên hàng hoặc thông số trên các chứng từ bị sai lệch.

❌ Nhầm hợp quy với kiểm nghiệm

Có kết quả thử nghiệm không đồng nghĩa với việc đã hoàn tất toàn bộ thủ tục hợp quy.

11. Làm thế nào để biết hàng của mình có cần hợp quy?

Doanh nghiệp có thể kiểm tra theo 5 bước:

1. Xác định chính xác tên hàng.

2. Xác định model và thông số kỹ thuật.

3. Kiểm tra mã HS dự kiến.

4. Tra cứu danh mục hàng hóa và quy chuẩn kỹ thuật liên quan.

5. Xác định cơ quan quản lý chuyên ngành.

Đặc biệt, quy định về quản lý chất lượng hàng hóa đã có những thay đổi trong năm 2026. Nghị định 37/2026/NĐ-CP được ban hành ngày 23/01/2026 và có hiệu lực từ cùng ngày.

Do đó, doanh nghiệp nên kiểm tra văn bản hiện hành trước mỗi lô hàng.

12. VietCert hỗ trợ doanh nghiệp kiểm tra hợp quy

Việc xác định hàng nhập khẩu có cần hợp quy hay không nên được thực hiện trước khi đặt hàng và nhập khẩu.

VietCert hỗ trợ doanh nghiệp rà soát các vấn đề liên quan đến:

• Xác định yêu cầu hợp quy.
• Hồ sơ chứng nhận hợp quy.
• Công bố hợp quy.
• Kiểm nghiệm sản phẩm.
• Kiểm tra chất lượng hàng nhập khẩu.
• Hồ sơ kỹ thuật.
• Nhãn hàng hóa.
• Các thủ tục liên quan đến hàng nhập khẩu.

Việc kiểm tra trước giúp doanh nghiệp chủ động hơn.

Đồng thời, doanh nghiệp có thể hạn chế tình trạng hồ sơ thiếu hoặc không phù hợp khi hàng đã về cảng.

Kết luận

Hàng nhập khẩu không phải lúc nào cũng bắt buộc làm hợp quy.

Yêu cầu hợp quy chủ yếu áp dụng đối với hàng hóa thuộc diện quản lý bằng quy chuẩn kỹ thuật, đặc biệt là hàng hóa nhóm 2 theo quy định.

Doanh nghiệp cần xác định chính xác sản phẩm trước khi nhập khẩu.

Đừng chỉ dựa vào mã HS hoặc tên hàng.

Hãy kiểm tra đồng thời sản phẩm, quy chuẩn, danh mục quản lý và cơ quan quản lý chuyên ngành.