Điều kiện xin C/O ưu đãi theo từng FTA

C/O ưu đãi là chứng từ quan trọng trong hoạt động xuất nhập khẩu. Chứng từ này giúp doanh nghiệp chứng minh xuất xứ hàng hóa. Từ đó, hàng hóa có thể được hưởng mức thuế nhập khẩu ưu đãi theo các hiệp định thương mại tự do (FTA).

Tuy nhiên, mỗi FTA có quy tắc xuất xứ riêng. Doanh nghiệp không thể áp dụng một tiêu chí chung cho tất cả thị trường. Việc xác định đúng điều kiện xin C/O giúp hạn chế rủi ro khi thông quan. Đồng thời, doanh nghiệp có thể tận dụng tốt hơn các ưu đãi thuế quan.

C/O ưu đãi là gì?

C/O ưu đãi là giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa được sử dụng trong khuôn khổ các FTA. Chứng từ này xác nhận hàng hóa đáp ứng quy tắc xuất xứ của hiệp định tương ứng.

Để được hưởng ưu đãi, hàng hóa phải đáp ứng tiêu chí xuất xứ. Doanh nghiệp cũng phải chuẩn bị hồ sơ chứng minh phù hợp. Tùy từng FTA, chứng nhận có thể do cơ quan có thẩm quyền cấp hoặc được thực hiện theo cơ chế tự chứng nhận.

Các tiêu chí phổ biến gồm xuất xứ thuần túy, sản xuất toàn bộ từ nguyên liệu có xuất xứ và quy tắc cụ thể mặt hàng. Một số FTA còn cho phép cộng gộp nguyên liệu giữa các nước thành viên.

Điều kiện xin C/O theo ATIGA

ATIGA là Hiệp định Thương mại hàng hóa ASEAN. Đây là một trong những FTA được doanh nghiệp Việt Nam sử dụng phổ biến.

Để được hưởng ưu đãi, hàng hóa phải đáp ứng quy tắc xuất xứ ATIGA. Hàng hóa có thể có xuất xứ thuần túy tại một nước ASEAN. Ngoài ra, hàng hóa được sản xuất từ nguyên liệu có xuất xứ ASEAN cũng có thể đáp ứng điều kiện.

Với sản phẩm sử dụng nguyên liệu ngoài ASEAN, doanh nghiệp cần kiểm tra quy tắc cụ thể mặt hàng. Tiêu chí có thể dựa trên hàm lượng giá trị khu vực hoặc chuyển đổi mã HS.

C/O được sử dụng phổ biến trong ATIGA là C/O mẫu D. Doanh nghiệp cần chuẩn bị chứng từ về nguyên liệu và quá trình sản xuất. Hồ sơ phải đủ cơ sở để chứng minh xuất xứ khi được kiểm tra.

Điều kiện xin C/O theo EVFTA

EVFTA là hiệp định giữa Việt Nam và Liên minh châu Âu. Đây là thị trường có yêu cầu cao về truy xuất nguồn gốc. Vì vậy, doanh nghiệp cần đặc biệt chú trọng hồ sơ xuất xứ.

Từ ngày 10/5/2026, Thông tư 14/2026/TT-BCT là căn cứ mới về quy tắc xuất xứ EVFTA. Thông tư thay thế Thông tư 11/2020/TT-BCT.

Hàng hóa phải đáp ứng quy tắc cụ thể theo từng mặt hàng. Các tiêu chí có thể gồm tỷ lệ nguyên liệu không có xuất xứ. Một số sản phẩm áp dụng tiêu chí chuyển đổi mã HS. Một số mặt hàng yêu cầu công đoạn gia công, chế biến cụ thể.

Doanh nghiệp Việt Nam xuất khẩu sang EU thường sử dụng C/O mẫu EUR.1. Một số trường hợp có thể sử dụng chứng từ xuất xứ theo cơ chế tự chứng nhận. Doanh nghiệp cần xác định đúng phương thức trước khi xuất khẩu.

Điều kiện xin C/O theo CPTPP

CPTPP có quy tắc xuất xứ được xây dựng thống nhất giữa các thành viên. Hiệp định sử dụng ba nhóm tiêu chí chính. Đó là hàng hóa có xuất xứ thuần túy, sản xuất toàn bộ từ nguyên liệu có xuất xứ và quy tắc cụ thể mặt hàng.

Một điểm đáng chú ý của CPTPP là cơ chế cộng gộp. Nguyên liệu có xuất xứ từ một nước thành viên có thể được tính như nguyên liệu có xuất xứ khi sản xuất tại nước thành viên khác.

Doanh nghiệp cần kiểm tra quy tắc cụ thể của từng sản phẩm. Một số mặt hàng yêu cầu tỷ lệ giá trị khu vực nhất định. Một số mặt hàng lại yêu cầu chuyển đổi mã HS.

CPTPP cũng áp dụng cơ chế chứng nhận xuất xứ linh hoạt. Doanh nghiệp cần lưu giữ hồ sơ chứng minh xuất xứ để phục vụ kiểm tra khi cần thiết.

Điều kiện xin C/O theo RCEP

RCEP bao gồm ASEAN và các đối tác như Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Australia và New Zealand. Hiệp định có hiệu lực từ ngày 1/1/2022. Quy tắc xuất xứ RCEP được hướng dẫn tại Thông tư 05/2022/TT-BCT.

Một điểm quan trọng của RCEP là cơ chế cộng gộp trong khu vực. Nguyên liệu có xuất xứ từ các thành viên RCEP có thể được sử dụng để đáp ứng điều kiện xuất xứ.

Doanh nghiệp cần kiểm tra quy tắc cụ thể mặt hàng trước khi xin C/O. Một số sản phẩm áp dụng tiêu chí hàm lượng giá trị khu vực. Một số sản phẩm áp dụng tiêu chí chuyển đổi mã số hàng hóa.

C/O RCEP có thể được sử dụng để đề nghị hưởng thuế suất ưu đãi. Trong một số trường hợp, chứng từ tự chứng nhận xuất xứ cũng được chấp nhận theo quy định.

Điều kiện xin C/O theo UKVFTA

UKVFTA là hiệp định thương mại tự do giữa Việt Nam và Vương quốc Anh. Quy tắc xuất xứ của hiệp định có nhiều điểm tương đồng với EVFTA.

Doanh nghiệp cần chứng minh hàng hóa đáp ứng quy tắc xuất xứ theo từng mặt hàng. Nguồn nguyên liệu, quá trình sản xuất và chứng từ mua nguyên liệu đều cần được kiểm soát.

C/O ưu đãi thường được sử dụng cho hàng hóa xuất khẩu sang Anh là C/O mẫu EUR.1 UK. Bộ Công Thương cũng xác định đây là mẫu C/O dành cho hàng hóa xuất khẩu sang Vương quốc Anh theo UKVFTA.

Doanh nghiệp cần lưu ý quy định về cộng gộp nguyên liệu. Việc sử dụng nguyên liệu từ các nước liên quan phải phù hợp với quy tắc của hiệp định.

Điều kiện xin C/O theo VKFTA và VJEPA

VKFTA là hiệp định thương mại tự do giữa Việt Nam và Hàn Quốc. Trong khi đó, VJEPA là hiệp định giữa Việt Nam và Nhật Bản.

Hai hiệp định đều có quy tắc xuất xứ riêng. Doanh nghiệp cần xác định đúng tiêu chí áp dụng cho từng sản phẩm. Việc sử dụng nguyên liệu nhập khẩu cũng phải được kiểm tra trước khi lập hồ sơ.

C/O mẫu VK được sử dụng cho hàng hóa xuất khẩu sang Hàn Quốc theo VKFTA. Với VJEPA, doanh nghiệp sử dụng C/O mẫu VJ. Đây là các mẫu C/O được Bộ Công Thương liệt kê trong hệ thống chứng từ xuất xứ ưu đãi.

Đối với hàng hóa sử dụng nhiều nguyên liệu nhập khẩu, doanh nghiệp nên kiểm tra quy tắc cụ thể mặt hàng. Đây là bước quan trọng để tránh trường hợp hàng không đáp ứng tiêu chí xuất xứ.

Hồ sơ xin C/O ưu đãi cần chuẩn bị gì?

Hồ sơ C/O có thể khác nhau tùy FTA và cơ chế chứng nhận. Tuy nhiên, doanh nghiệp thường cần chuẩn bị thông tin về lô hàng. Các chứng từ liên quan đến nguyên liệu và quá trình sản xuất cũng rất quan trọng.

Doanh nghiệp cần có hóa đơn thương mại và chứng từ vận tải phù hợp. Hồ sơ nguyên liệu có thể bao gồm hóa đơn mua hàng và C/O của nguyên liệu. Ngoài ra, doanh nghiệp cần cung cấp tài liệu chứng minh quy trình sản xuất.

Đối với hàng sản xuất từ nhiều nguồn nguyên liệu, việc quản lý định mức là rất cần thiết. Doanh nghiệp cần theo dõi tỷ lệ nguyên liệu có xuất xứ và không có xuất xứ. Đây là cơ sở để xác định hàng hóa có đáp ứng quy tắc hay không.

Doanh nghiệp cần lưu ý khi xin C/O

Sai mã HS là một trong những rủi ro thường gặp khi xác định xuất xứ. Doanh nghiệp không nên chỉ căn cứ vào tên thương mại của sản phẩm. Cần đối chiếu mã HS với mô tả và quy tắc cụ thể mặt hàng.

Ngoài ra, doanh nghiệp cần kiểm tra FTA trước khi lựa chọn mẫu C/O. Một sản phẩm có thể xuất khẩu sang nhiều thị trường. Tuy nhiên, mỗi thị trường có thể áp dụng quy tắc xuất xứ khác nhau.

Việc lưu trữ chứng từ cũng cần được thực hiện đầy đủ. Cơ quan có thẩm quyền có thể kiểm tra hồ sơ xuất xứ sau khi C/O được cấp. Doanh nghiệp phải có khả năng chứng minh thông tin đã khai báo.

Theo Bộ Công Thương, hệ thống quy định về xuất xứ hàng hóa của Việt Nam đã được xây dựng theo từng FTA. Hiện có nhiều thông tư hướng dẫn riêng cho từng hiệp định.

Chủ động kiểm tra xuất xứ để tận dụng ưu đãi

C/O ưu đãi không chỉ là thủ tục chứng từ. Đây còn là công cụ giúp doanh nghiệp giảm chi phí thuế quan khi xuất khẩu. Tuy nhiên, ưu đãi chỉ được áp dụng khi hàng hóa đáp ứng đúng quy tắc xuất xứ.

Vì vậy, doanh nghiệp nên kiểm tra xuất xứ ngay từ khâu xây dựng nguồn nguyên liệu. Việc kiểm tra sớm giúp hạn chế phát sinh khi hàng đã hoàn thành. Đồng thời, doanh nghiệp có thể chủ động lựa chọn nguồn cung phù hợp.

Mỗi FTA có một hệ thống quy tắc riêng. Doanh nghiệp cần xác định đúng thị trường, mã HS và tiêu chí xuất xứ. Khi hồ sơ được chuẩn bị đầy đủ, quá trình xin C/O sẽ thuận lợi hơn.

Nắm chắc điều kiện xin C/O theo từng FTA sẽ giúp doanh nghiệp khai thác tốt hơn các ưu đãi thuế quan. Đây cũng là yếu tố quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh của hàng Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Đọc thêm:

Dịch vụ chứng nhận nhanh cho doanh nghiệp FDI – Giải pháp rút ngắn thời gian hoàn thiện hồ sơ

Cập nhật tình hình thông quan tại các cửa khẩu trọng điểm năm 2026