THỦ TỤC XUẤT KHẨU GỖ TỪ VIỆT NAM SANG EU: NHỮNG QUY ĐỊNH DOANH NGHIỆP CẦN BIẾT NĂM 2026
Tìm hiểu thủ tục xuất khẩu gỗ từ Việt Nam sang EU mới nhất năm 2026. Cập nhật hồ sơ hải quan, chứng nhận xuất xứ, quy định EUDR, yêu cầu truy xuất nguồn gốc và những lưu ý quan trọng giúp doanh nghiệp xuất khẩu gỗ thuận lợi vào thị trường châu Âu.
Gỗ xuất khẩu sang EU có được phép xuất khẩu tự do không?
Về cơ bản, gỗ và sản phẩm gỗ được phép xuất khẩu nếu đáp ứng các quy định của pháp luật Việt Nam về nguồn gốc lâm sản hợp pháp.
Tuy nhiên, đối với một số loại gỗ thuộc danh mục quản lý đặc biệt hoặc các loài thuộc Công ước CITES, doanh nghiệp có thể phải thực hiện thêm các thủ tục cấp phép chuyên ngành trước khi xuất khẩu.
Do đó, trước khi ký hợp đồng thương mại, doanh nghiệp cần xác định chính xác chủng loại gỗ, mã HS và chính sách quản lý mặt hàng để tránh phát sinh vướng mắc trong quá trình thông quan.
Hồ sơ hải quan xuất khẩu gỗ sang EU
Khi thực hiện thủ tục xuất khẩu gỗ sang EU, doanh nghiệp cần chuẩn bị bộ hồ sơ hải quan theo quy định hiện hành.
Thông thường hồ sơ bao gồm:
Tờ khai hải quan xuất khẩu
Doanh nghiệp thực hiện khai báo trên hệ thống hải quan điện tử trước khi hàng hóa được xuất khẩu.
Hợp đồng thương mại (Sales Contract)
Thể hiện thông tin giao dịch giữa bên mua và bên bán.
Hóa đơn thương mại (Commercial Invoice)
Là căn cứ xác định giá trị lô hàng xuất khẩu.
Phiếu đóng gói hàng hóa (Packing List)
Thể hiện số lượng kiện hàng, trọng lượng và quy cách đóng gói.
Vận đơn (Bill of Lading hoặc Air Waybill)
Chứng từ vận tải xác nhận việc giao nhận hàng hóa.
Hồ sơ chứng minh nguồn gốc gỗ hợp pháp
Đây là nhóm chứng từ đặc biệt quan trọng đối với mặt hàng gỗ.
Tùy từng trường hợp, doanh nghiệp có thể phải cung cấp:
- Bảng kê lâm sản.
- Hồ sơ khai thác hợp pháp.
- Hợp đồng mua bán nguyên liệu.
- Hồ sơ nhập khẩu gỗ nguyên liệu (nếu có).
- Chứng từ vận chuyển nội địa.
Chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) khi xuất khẩu sang EU
Một trong những lợi thế lớn nhất của doanh nghiệp Việt Nam khi xuất khẩu sang EU là được hưởng ưu đãi thuế quan theo EVFTA.
Để được hưởng ưu đãi này, hàng hóa phải đáp ứng quy tắc xuất xứ theo quy định của EVFTA và được cấp chứng nhận xuất xứ phù hợp. Theo quy định mới, Bộ Công Thương đã ban hành hướng dẫn về quy tắc xuất xứ hàng hóa trong EVFTA, bao gồm C/O mẫu EUR.1 và cơ chế tự chứng nhận xuất xứ đối với một số trường hợp đủ điều kiện.
Việc chuẩn bị đúng hồ sơ xuất xứ không chỉ giúp giảm thuế nhập khẩu mà còn nâng cao khả năng cạnh tranh của sản phẩm Việt Nam tại thị trường EU.
Quy định EUDR – Yêu cầu mới đối với doanh nghiệp xuất khẩu gỗ
Hiện nay, một trong những vấn đề được cộng đồng doanh nghiệp quan tâm nhất là Quy định chống mất rừng của Liên minh châu Âu (EUDR).
EUDR áp dụng đối với nhiều nhóm hàng, trong đó có gỗ và sản phẩm gỗ. Quy định này yêu cầu hàng hóa đưa vào thị trường EU phải đáp ứng tiêu chí không gây mất rừng, có nguồn gốc hợp pháp và có khả năng truy xuất nguồn gốc rõ ràng.
Theo lộ trình hiện hành, các doanh nghiệp nhập khẩu tại EU sẽ phải thực hiện nghĩa vụ thẩm định và chứng minh nguồn gốc đối với hàng hóa thuộc phạm vi điều chỉnh của EUDR. Do đó, doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam cần cung cấp đầy đủ thông tin và hồ sơ để hỗ trợ đối tác EU đáp ứng yêu cầu này.
Những thông tin doanh nghiệp cần chuẩn bị để đáp ứng EUDR
Để xuất khẩu gỗ sang EU thuận lợi trong giai đoạn mới, doanh nghiệp nên chuẩn bị:
Hồ sơ truy xuất nguồn gốc
Doanh nghiệp cần lưu trữ đầy đủ thông tin về:
- Nguồn nguyên liệu đầu vào.
- Địa điểm khai thác.
- Đơn vị cung cấp nguyên liệu.
- Quá trình sản xuất.
Dữ liệu vùng nguyên liệu
EU ngày càng yêu cầu minh bạch hóa dữ liệu liên quan đến khu vực trồng rừng và khai thác gỗ. Nhiều trường hợp cần xác định vị trí địa lý vùng nguyên liệu để chứng minh không liên quan đến hoạt động phá rừng.
Hồ sơ tuân thủ pháp luật
Doanh nghiệp cần chứng minh việc khai thác, vận chuyển và chế biến gỗ tuân thủ quy định của pháp luật Việt Nam.
Quy trình xuất khẩu gỗ sang EU
Thông thường, quy trình xuất khẩu được thực hiện theo các bước sau:
Bước 1: Ký kết hợp đồng ngoại thương
Hai bên thống nhất điều kiện giao hàng, thanh toán và tiêu chuẩn sản phẩm.
Bước 2: Chuẩn bị hàng hóa
Doanh nghiệp tiến hành sản xuất, đóng gói và chuẩn bị hồ sơ liên quan đến nguồn gốc gỗ.
Bước 3: Xin chứng nhận xuất xứ (nếu cần)
Thực hiện thủ tục cấp C/O để hưởng ưu đãi thuế quan theo EVFTA.
Bước 4: Khai báo hải quan
Tiến hành khai báo tờ khai xuất khẩu trên hệ thống hải quan điện tử.
Bước 5: Thông quan hàng hóa
Sau khi hoàn thành kiểm tra hồ sơ và kiểm tra thực tế (nếu có), hàng hóa được phép xuất khẩu.
Bước 6: Giao hàng cho đối tác EU
Hàng hóa được vận chuyển theo điều kiện Incoterms đã thỏa thuận trong hợp đồng.
Những lưu ý quan trọng khi xuất khẩu gỗ sang EU
Để hạn chế rủi ro và tránh bị từ chối nhập khẩu vào thị trường châu Âu, doanh nghiệp cần lưu ý:
✔️ Kiểm tra kỹ nguồn gốc nguyên liệu gỗ.
✔️ Lưu trữ hồ sơ lâm sản đầy đủ và có hệ thống.
✔️ Chủ động chuẩn bị dữ liệu truy xuất nguồn gốc theo yêu cầu EUDR.
✔️ Xác định đúng quy tắc xuất xứ để hưởng ưu đãi EVFTA.
✔️ Thường xuyên cập nhật các quy định mới của EU liên quan đến môi trường và phát triển bền vững.
Kết luận
EU tiếp tục là thị trường xuất khẩu đầy tiềm năng đối với ngành gỗ Việt Nam. Tuy nhiên, cùng với cơ hội từ EVFTA là những yêu cầu ngày càng khắt khe về nguồn gốc hợp pháp, truy xuất nguồn gốc và chống mất rừng.
Việc nắm vững thủ tục xuất khẩu gỗ sang EU, chuẩn bị đầy đủ hồ sơ hải quan, chứng nhận xuất xứ và đáp ứng các quy định EUDR sẽ giúp doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro, tận dụng ưu đãi thuế quan và mở rộng thị phần tại một trong những thị trường khó tính nhất thế giới.
Vietcert hỗ trợ doanh nghiệp tư vấn xuất nhập khẩu, chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O), chứng nhận hợp quy, giấy phép chuyên ngành và các thủ tục pháp lý liên quan đến hoạt động xuất khẩu sang thị trường EU.
Tham khảo:
https://vietcert.vn/e-document-trong-xuat-nhap-khau-xu-huong-tat-yeu-cua-thuong-mai-hien-dai/
